اهميت فعاليتهاي فوق برنامه
1- تغيير در نظام يادگيري: يادگيري تغييرات نسبتاً پايدار در رفتار دانشآموز ميباشد در آموزش و پرورش كنوني بيشتر روي محفوظات دانشآموز كار ميشود. محفوظات يادگيري نيست بلكه فقط كار در زمينههاي دانش كه پايينترين سطح است ميباشد. كتابهاي درسي نيز بيشتر در زمينه محفوظات كار ميكنند و مطالب آن كاربردي نميباشد به همين دليل بين علم و زندگي دانشآموز فاصله افتاده است به وسيله فعاليتهاي فوق برنامه ميتوان بين علم و زندگي دانشآموز رابطه برقرار كرد.
بنا به توضيحاتي كه در شهر تهران بر روي درس ديني انجام گرفت نتايج زير بدست آمد در اين تحقيق كه سه گروه دانشآموز در نظر گرفته شده بود. در گروه اول تدريس به روش عادي و سنتي انجام گرفت. در گروه دوم تدريس به روش سقراطي و در گروه سوم تدريس به روش توليد دانش و پس از پايان دوره مشاهده شد كه يادگيري در گروه اول 49% و در گروه دوم 60% و در گروه سوم 80% صورت گرفته است.[1]
2- تغيير در نيازها: با توجه به تغييرات زمان، نظامهاي ارزشي در جامعه و پيشرفت علم و تكنولوژي در نيازهاي دانشآموزان در حيطههاي عاطفي، شناختي و روان حركتي تغييراتي صورت گرفته است كه نياز به فعاليتهايي جهت برطرف كردن نقص و كاستيهاي موجود ميباشد.
3- تغيير در كتابهاي درسي: با توجه به لزوم تغييرات كتابهاي درسي مبني بر عدم جوابگويي به نيازهاي دانشآموزان در نظر گرفتن فعاليت هاي فوق برنامه و مكمل براي رسيدن به اهداف جهاني و ملي آموزش و پرورش ضروري ميباشد.
4- تغيير در نظام ارزشيابي: بكارگيري فعاليتهاي فوق برنامه و مكمل باعث تغيير در نظام ارزشيابي ميشود نظام ارزشيابي كنوني دچار ضعفهايي است كه نياز به توجه و بررسي داشته.
مراحل تهيه و تدوين فعاليتهاي مكمل
الف) تعيين مفاهيم اصلي درس يا مسائل مرتبط به هر درس
براساس مفاهيم موجود در هر درس ضرورت تعريف فعاليتهاي مكمل احساس ميشود تا مفاهيم و مسائل تبيين شود. در هر درس ممكن است براي يك يا چند مفهوم يا مساله به تهيه فعاليتهاي مكمل نياز باشد كه لازم است براي هر مفهوم يا مساله فعاليت مكمل لازم پيش بيني و طراحي شود.
ب) مشخص كردن سطوح حيطههاي يادگيري
در فعاليت مكمل باتوجه به محتواي درس و اهداف تعيين شده نوع فعاليت از نظر حيطههاي يادگيري مشخص ميشود. تاكيد بر جنبههاي سه گانه مهارتي، دانشي، نگرشي.
ج) مشخص كردن هدف
هر فعاليت مكمل ناظر به هدف يا اهداف مشخص از جمله خلق مهارت يا تقويت نگرش خواهد بود كه باتوجه به مفاهيم طرح شده در درس ،مورد توجه و تاكيد قرار خواهد گرفت.
د) انتخاب روشهاي مناسب با مفاهيم و اهداف درس
بايد براساس نوع و ماهيت هر فعاليت كاملترين روش يا روشهاي تلفيقي كه منتهي به مشاركت فعال دانشآموزان ميشود انتخاب شود.
هـ) اجراي روشهاي مناسب
سپس گزارش نتايج حاصل از بحث و بررسي، مطالعه و حضور در مراكز را در جلسات بعد در كلاس تشريح مينمايند.
[1] - براساس سخنان استاد احمديان در همايش دانشگاه حكيم فردوسي (پيرامون فعاليتهاي فوق برنامه)