کتاب های کمک آموزشی

 

انتشارات گردوی دانش:

۱- کتاب ریاضی ششم (تلاش)  غفوری و فا تحی پور (مهر۹۱)

۲- کتاب علوم ششم  غفوری و  سلیمان آبادی  (مهر۹۱)

۳-کتاب ریاضی پنجم ( تلاش)  غفوری و عمرانی و  حمزه (مهر۹۱)

۴ کتاب علوم پنجم (تلاش)  فا تحی پور وغفوری  (مهر۹۱)

۵-آدینه ششم (تلاش)غفوری-فا تحی پور -محمدقلی -جنانی (مهر۹۱)

۶-آدینه پنجم(تلاش)غفوری-فا تحی پور -باغستانی -عمرانی (مهر۹۱)

۷-کتاب ریاضی پایه سوم ابتدایی غفوری -درویشیان(۹۲)

---

۷-کتاب مفاهیم برتر ریاضی پنجم مهر ۸۹ نشر در دانش - غفوری و.فا تحی پور ..

۸-کتاب مفاهیم برتر بخوانیم و بنویسیم پنجم مهر ۸۹ نشر در دانش 

 غفوری و.باغستانی ..

 

 

راهبرد های آموزش حل مسأله در دوره ابتدایی

 

مسأله را می توان به زبان ساده تعریف کرد. هر گاه فردی بخواهد کاری انجام دهد ولی نتواند به هدف خود برسد، برایش مسأله ایجاد می شود. به عبارت دیگر هر موقعیت مبهم یک مسأله است. حل مسأله نوعی از یادگیری بسیار پیچیده استو مسأله و تلاش برای حل آن جزئی از زندگی هر فرد است. فرآیند برخورد با شرایط زندگی همان مسأله است.

دو دیدگاه متفاوت در آموزش ریاضیات نسبت به حل مسأله وجود دارد:

1- ریاضی یاد بدهیم تا دانش آموزان بتوانند مسأله حل کنند.

2- ریاضی را با حل مسأله آموزش دهیم.

در دیدگاه اول آموزش ریاضی مطابق با محتوای موضوعی است و مفاهیم متفاوتی تدریس می شوند. انتظار داریم دانش آموزان با استفاده از دانش ریاضی خود مسائل متفاوت را حل کنند. اما در دیدگاه دوم آموزش ریاضیات از طریق حل مسأله اتفاق می افتد. یعنی دانش آموز مسأله حل می کند و در ضمن آن محتوا و مفاهیم جدید ریاضی را می سازد، کشف می کند و یا یاد می گیرد. در حال حاضر ، دیدگاه دوم در آموزش ریاضیات بیشتر مطرح است. در این نگاه حل مسأله نقطه تمرکز یا قلب تپنده آموزش ریاضیات است.

مهارت حل مسأله

اگر از معلمان ریاضی سوال شود که مشکل اصلی دانش آموزان در درس ریاضی چیست؟ به یقین خواهند گفت: آنها در حل مسأله ناتوان هستند. در مطالعه تیمز نیز همین موضوع را شاهد بودیم. چون در اغلب مسأله های آزمون کتبی این مطالعه عملکرد دانش آموزان پائین است. در واقع می توانیم بگوئیم دانش آموزان توانایی یا مهارت حل مسأله را ندارند.

یکی از دلایل این ناتوانی، فقدان طراحی برای آموزش مهارت حل مسأله به دانش آموزان بوده است. یا به عبارتی معلمان به آنها یاد نداده اند که چگونه مسأله را حل کنند. هر گاه دانش آموزان با مسأله ای روبه رو شده و از حل آن عاجز مانده اند معلمان تنها به بیان راه حل یا پاسخ مسأله اکتفا کرده اند و نگاه های پرسش گر، کنجکاو و متحیر دانش آموزان با این سوال باقی مانده است:معلم ما چگونه توانست مسأله را حل کند؟ راه حل مسأله چگونه به فکر او رسید؟ چرا ما نتوانستیم راه حل مسأله را کشف کنیم؟

در خیلی از مواقع معلمانی که سعی کرده اند به طریقی حل مسأله را به دانش آموزان خود یاد دهند، راه را اشتباه رفته اند و آموزش های نادرست داده اند. برای مثال به دانش آموزان گفته اند: عددهای مسأله بسیار مهم اند. زیر آن ها خط بکشید. فراموش نکنید که باید از آن ها استفاده کنید. همین آموزش نادرست باعث شده است. دانش آموزان اطلاعات مسأله را به خوبی تشخیص ندهند. وقتی مسأله زیر برای دانش آموزان کلاس سوم مطرح شد، آن عدد 747 را در عملیات مسأله دخالت دادند و با آن عدد عبارت های جمع و تفریق و ... را نوشتند:

یک هواپیمای بوئینگ 747 با 237 مسافر در فرودگاه نشست و 130 مسافر را پیاده کرد. حالا این هواپیما چند نفر مسافر دارد؟

یا برای دانش آموزان گفته اند که در مسأله بعضی از کلمه ها بسیار مهم است. برای مثال اگر کلمه روی هم را دیدید مسأله مربوط به جمع است و اگر کلمه اختلاف را دیدید حتماً باید تفریق کنید.

به همین دلیل در مسأله زیر که در مطالعه تیمز (2003) آمده بود، عده ای از دانش آموزان کلاس چهارم شرکت کننده در این مطالعه به اشتباه افتادند و مسأله را به جای ضرب، جمع کردند.

در یک سالن سینما 15 ردیف صندلی وجود دارد. در هر ردیف 19 صندلی قرار دارد. این سالن روی هم چند صندلی دارد؟ بهتر است این روش های آموزش نادرست را به کار نبریم و به دنبال طرحی برای آموزش حل مسأله به دانش آموزان باشیم.



آموزش حل مسأله

آیا حل مسأله آموزش دادنی است؟ یکی از دلایل فقدان طرحی برای آموزش حل مسأله به دانش آموزان، این است که آموزشگران ریاضی تا چندین سال پیش معتقد بودند که حل مسأله آموزش دادنی نیست بلکه یک هنر یا ویژگی و توانایی است که بعضی از انسان ها دارند و بعضی ندارند. بنابراین هیچ کس تلاش برای حل مسأله به دانش آموزان نمی کرد. اما تعداد کسانی که در مورد آموزش حل مسأله تحقیق می کنند بیشتر است. یکی از افرادی که در مورد چگونگی حل مسأله و آموزش آن تحقیق کرد، جرج پولیا است. حاصل کار او در کتاب چگونه مسأله حل کنیم منتشر شد. مرحوم احمد آرام این کتاب را ترجمه کرده است. او در مقدمه کتاب خود می گوید: من یک ریاضیدان هستم. متخصص آموزش ریاضی نیستم، اما علاقه مندم بدانم چرا من می توانم مسأله ریاضی را حل کنم و دیگران نمی توانند؟ چرا بعضی از دانشجویان مسأله ریاضی را حل می کنند ولی بعضی نمی توانند؟ او همین سوال ها را دنبال کرد و مدلی برای تفکر حل مسأله و آموزش راهبردها اراده کرد. پولیا دو حرف اساسی دارد. 1- مدل چهار مرحله ای برای تفکر حل مسأله 2- آموزش راهبردها که البته نکته دوم در آموزش اهمیت بیشتری دارد.

مدل چهار مرحله ای پولیا

فرآیند تفکر حل مسأله برای افراد مختلف متفاوت است. پولیا تلاش کرده تفکر حل مسأله را به نوعی مدل سازی کند. او الگویی چهار مرحله ای را مطرح کرده است. در فرآیند حل مسأله این چهار مرحله چهار گام طی می شوند تا یک مسأله ریاضی به طور کامل حل شود. مدل چهار مرحله ای او به این شکل است:

1- فهمیدن مسأله

گام اول حل مسأله فهمیدن آن است. این گام نشان می دهد ، مسأله وقتی مسأله است که نکته ای برای فهمیدن داشته باشد. فهمیدن مسئله یعنی تشخیص داده ها و خواسته های آن و درک ارتباط بین آنها. فهم یک مسأله در واقع بخش اصلی فرآیند حل مسأله است.

مسأله های پیچیده حل نمی شوند. چون اغلب در فهم آنها مشکل داریم. اغلب دانش آموزان در فهمیدن مسأله اشکال دارند. یکی از دلایل آن اشکال در درک مطلب عبارات صورت مسأله است. معلمان می توانند برای طی کردن این گام، سوال های گوناگونی مطرح کنند به نمونه های زیر توجه کنید:

داده های مسأله چیست؟

خواسته های آن کدامند؟

مسأله را به صورت خلاصه بیان کنید.

مسأله را به زبان و بیان خود توضیح دهید و دوباره تکرار کنید.

مسأله را به صورت نمایشی اجرا کنید.

مسأله را با شکل ها و یا اشباء مدل سازی کنید.

آیا معنی واژه ها، لغات و اصطلاحات به کار رفته در مسأله را می دانید؟

سوال ها و توصیه هایی از این دست کمک می کنند، دانش آموز در مورد مسأله بهتر فکر کند و معلمان نیز مطمئن شوند که آنها مسأله را درک کرده اند.

2- طرح ریزی کردن

در این طرح مسأله از ابعاد متفاوت ریاضی بررسی می شود. یعنی تعیین این که مسأله به کدام یک از شاخه های هندسه، کسر، جبر، و ... مربوط است. چگونه می توان آن را مدل سازی کرد؟ کدام روش یا راهبرد برای حل آن مناسب تر است؟ در این مرحله ممکن است مجبور شویم به گام فهمیدن برگردیم و این افت و برگشت تا پیدا کردن یک راه حل مناسب ادامه می یابد. در آموزش ابتدایی آن چه بیشتر از همه برای دانش آموزان معنی دارد، تشخیص روش یا راهبرد مناسب برای حل مسأله است.به همین دلیل این گام را به انتخاب راهبرد می شناسیم. راهبرد یعنی یک روش یا راه حل عام که در بسیاری از مسائل کاربرد دارد. آموزش راهبردهای حل مسئله ، در واقع مهم ترین بخش حل مسأله است که برای آموزش هنر حل مسأله راهی به دانش آموزان نشان می دهد و آشکار می سازد.

3- حل مسأله

در گام سوم، وفتی راهبرد مناسب برای حل مسأله مشخص شد ، به حل آن اقدام می کنیم، هنگام حل مسأله ممکن است به این نتیجه برسیم که راهبرد انتخاب شده مناسب نیست و به حل مسأله منجر نمی شود. بنابراین باید به گام دوم برگردیم و راهبرد تغییر دهیم. یا حتی مجبور شویم برای فهمیدن بخش های از مسأله به گام اول برگردیم.

حل مسأله صرفاً نوشتن عملیات و عبارت های ریاضی نیست، گاهی با انتخاب راهبرد، رسم شکل و کشیدن یک شکل مناسب مسأله به طور کامل حل می شود و دیگر نیازی به نوشتن عملیات نیست. با حدس زدن پاسخ مسأله و آزمایش آن، خواسته مسأله را مشخص می کند. در حالی که عملیات و راه حل مستقیمی برای رسیدن به جواب ننوشته ایم.

4- نگاه به عقب

گام چهارم را اغلب دانش آموزان و معلمان طی نمی کنند. به عبارت دیگر پیدا کردن پاسخ و حل ریاضی مسأله را پایان کار می دانند در حالی که در فرآیند حل مسأله گام نگاه به عقب اهمیت زیادی دارد. این مرحله جلوه ها و معنی های متفاوتی دارد. تفسیر و ترجمه جواب ریاضی مسأله در دنیای واقعی، بررسی منطقی بودن پاسخ و این که جواب به دست آمده همان خواسته مسأله است یا نه بررسی صحت عملیات انجام شده بررسی مجدد مراحل مسأله ،تطبیق شرایط مورد نظر مسأله با پاسخ به دست آمده، بررسی مسأله با یک راهبرد یا راه حل دیگر و در نظر گرفتن سایر حالت ها و شرایط برای مسأله ، نمونه هایی از کارهایی هستند که می توان در گام آخر انجام داد

 

راهبردهای حل مسأله

چند نکته:

1- زمانی که آموزش یک راهبرد مورد نظر است، از دانش آموزان می خواهیم ، مسأله های داده شده را فقط با همان راهبرد مورد نظر حل کنند تا با آن به طور کامل آشنا شوند. اما با گذشتن از آموزش راهبردها در هنگام حل مسأله آنها می توانند از هر راهبردی که مایل هستند مسأله را حل کنند. به این ترتیب، یک مسأله می تواند با راهبردهای متفاوت در کلاس حل شود. در صورتی که این اتفاق در کلاس بیفتد باعث خوشحالی و سربلندی معلم خواهد شد.

2- آموزش راهبرد یعنی فراهم کردن شرایط و موقعیتی که دانش آموز درک کند، راهبرد مورد نظر برای حل مسأله کارآیی دارد.

3- تعداد راهبرد زیاد است اما آموزش تعداد زیادی راهبرد به دانش آموزان طبق تحقیقات انجام شده مناسب نیست. زیرا مانع تفکر و خلاقیت دانش آموز خواهد شد. در این جا چند راهبرد بررسی می شوند:

الف: راهبرد رسم شکل: طبیعی ترین راهبردی که به ذهن دانش آموز می رسد رسم شکل است. بسیاری از مسائل با کشیدن شکل مناسب با مسأله به طور کامل حل یا راه حل آنها آشکار می شود. اغلب معلمان این راهبرد(راه حل) را در حل مسأله ها از دانش آموزان نمی پذیرند به همین دلیل این راهبرد طبیعی کم کم کنار گذاشته می شود. مثال زیر نشان می دهد ، چگونه می توان از این راهبرد در حل مسأله ای استفاده کرد. در یک مزرعه 20 مرغ و گاو وجود دارد. تعداد پاهای آنها 56 عدد است. چند مرغ و چند گاو در این مزرعه وجود دارند؟

این مسأله با استفاده از راهبرد های رسم شکل، با اطلاعات دانش آموزان کلاس دوم دبستان قابل حل است.

- ابتدا 20 دایره به جای سرها می کشیم. برای هر کدام 2 خط (2 پا) در نظر می گیریم تا این جا می شود 40 پا، 16 پای باقیمانده را با اضافه کردن 2 تا 2 تا رسم می کنیم.

ب) راهبردهای زیر مسأله: مسأله های پیچیده و چند هدفی معمولاً از چند مسأله ساده تشکیل شده اند. گاهی حل یک مسأله و یا زنجیره ای از زیر مسأله ها به حل مسأله اصلی منجر می شوند. تشخیص زیر مسأله ها و حل آنها، راهبرد مهمی برای حل مسأله های ترکیبی است. مسأله زیر با استفاده از این راهبرد حل شده است:

رضا 37 عدد گردو جمع کرده است. تعداد گردوهای علی 17 تا بیشتر از اوست. این دو نفر روی هم چند گردو جمع کرده اند؟

این مسأله در واقع از دو مسأله کوچک تشکیل شده است که با حل آنها می توان پاسخ را پیدا کرد.

1- تعداد گردوهای علی چند تا است؟

2- تعداد گردوهای رضا و علی روی هم چند تاست؟

پس 1- تعداد گردوهای علی 54 = 14+37

2- تعداد گردوهای رضا و علی 91=37+54

در این راهبرد ، دانش آموزان باید یاد بگیرند، چگونه زیر مسأله ها را تشخیص دهند. آنها را جداگانه بنویسند و سپس به حل تک تک آنها اقدام کنند.

ج) راهبرد حل مسأله ساده تر: گاهی مسأله پیچیدگی های دارد که نمی توان آن را به راحتی حل کرد. اما وقتی آن را ساده می کنیم، یا حل و یا روش حل آن ظاهر می شود. وقتی مسأله در حالت ساده تر بررسی شد یا یک الگو یابی می توان آن را به حالت کلی تعمیم داد. ساده کردن عددها و داده ها نیز بخشی از این راهبرد است. در مسأله زیر با ساده کردن عدد ها می توان به راه حل نزدیک شد.

در یک کارخانه ، لوله هایی به طول متر تولید می شود. در یک روز 244 عدد لوله تولید شده است. در این روز چند متر لوله تولید شده است؟

شکل ساده شده مسأله چنین است: یک کارخانه لوله هایی به طول 2 متر تولید می کند. اگر 200 عدد لوله تولید شود، چند متر لوله تولید شده است؟ یعنی با تغییر دادن عددها و ساده کردن آنها، می توان به راه حل مسأله که ضرب است نزدیک شد.

د) راهبرد حذف حالت نامطلوب: وقتی از تمام حالت های ممکن پاسخ یک مسئله و با استفاده از داده ها، فرض ها و اطلاعات مسأله حالت های نامطلوب یکی یکی یا دسته دسته حذف می شوند، خود را به پاسخ نزدیک می کنیم. حذف حالت های نامطلوب ، یعنی کنار گذاشتن حالت هایی که با شرایط و فرضیات مسأله تطبیق نداند تا رسیدن به پاسخ و حالت مطلوب که مورد نظر مسأله است. به مثال زیر توجه کنید.

یک بازی دو نفره به این صورت انجام می شود که یک نفر عددی بین 1 تا 100 در ذهن خود مجسم می کند. نفر بعد با سوال کردن از او، به طوری که فقط پاسخ بلی یا خیر بشنود، باید به عددی دست یابد که در ذهن نفر اول است. سوال آیا این عدد دو رقمی است مناسب نیست چون اگر پاسخ مثبت باشد، فقط 9 عدد( حالت نامطلوب) حذف می شود و 90 عدد دیگر باقی می ماند.

سوال آیا این عدد زوج است، مناسب است، چون در هر صورت یعنی از حالت ها حذف می شوند. بهترین سوال برای شروع است: آیا این عدد بین 1 تا 50 قرار دارد؟ به این ترتیب نیمی از حالت ها حذف می شوند. اگر پاسخ مثبت بود، سوال بعدی این است که آیا عدد بین 1 تا 25 است؟ به همین ترتیب، با نصف کردن، عدد های نامطلوب کم کم حذف می شوند تا به عدد مورد نظر دست یابیم.

منابع:

- عباس زادگان، سید محمد، ارائه الگویی در برنامه درسی ریاضیات جدید، فصلنامه تعلیم و تربیت، شماره 4، سال 1364، ص 37.

- گروه ریاضی کاربردی، واژه نامه ریاضی ، انتشارات جهاد دانشگاهی صنعتی شریف، چاپ پنجم، تیر 1369.

- شیخ زاده، مصطفی و مهر محمدی، محمود 1383، نرم افزار آموزشی ریاضی ابتدایی براساس رویکرد سازنده گرایی و سنجش میزان اثربخشی آن، نوآوری های آموزشی، سال سوم، شماره9.

شاد باشید وشادی آفرین

۱- آسمان دلت را با محبت رنگ بزن ببین خورشید کلامت چه زیبا طلوع می کند .

۲- اجازه نده اتفاقات ناخوشایند روحیه ات را خراب کند .
۳- با بحث های بی نتیجه انرژی خود را هدر نده .

۴- برای این که شاد باشی باید شادی آفرین باشی .
۵- در زندگی به جای شناور بودن شناگر باش .

۶- بی احترامی دیگران را با بی اعتنایی جواب بده .
۷- به جای بیزاری از انسانها از رفتار آنها متنفر باش .
۸- بگذار دیگران از تو به عنوان فردی آرام و خوشرو یاد کنند .
۹- یگانه داروی آرام بخش روح و جان یاد خداست .

۱۰- به خاطر اشتباهات گذشته خود را سرزنش نکن اما به عنوان تجربه آنها را فراموش نکن

-۱۱به قدر توان تلاش کن و به خدا توکل کن .

۱۲- دیگران را دوست داشته باش تا دیگران هم دوستت داشته باشند

۱۳ اجازه ندهید دیگران معیارهایتان را تعیین کنند، خودتان باشید و به چیزی که نیستید، تظاهر نکنید.

 ۱۴) کارهای سودمندی که از انجام آنها لذت می برید بیشتر و بیشتر کنید.

۱۵) نفرت و حسادت را از خودتان دور کنید ، چرا که این دو ، دشمن روح شما هستند، روح شما را اندوهگین می کنند و هیچ اتفاق خوشی هم برایتان نمی افتد.

 

۱۶-خنده زبانی جهانی است که نیاز به ترجمه ندارد(تولستوی).

۱۷-به دنبال آرامش نگرد به سادگی آن را انتخاب کن.

۱۸-شادی خود را به هیچ کس وابسته نکن تا همیشه از آن برخوردار باشی

۱۹-اوضاع وقتی بهتر می شود که ما بهتر شویم.

۲۰-راه شادی در آسمان ها نیست در قلب ها آن را جستجو کنید.

۲۱-لبخند واگیر دار است شما ناقل آ ن باشید  

۲۲-به خاطر اشتباهات گذشته خود را سرزنش نکن

تکالیف هدفمند

تکلیف وظیفه ای است که معلمان برای دانش آموزان تعیین می کنند تا آنها را در ساعات خارج از مدرسه انجام دهند.

تکلیف شب یکی از ابزارهای ارزشیابی مستمر در فرایند آموزشی است. ارزشیابی مستمر یا سازنده بخشی از فرآیند آموزش تلقی می شود به این معنا که ارزشیابی در جریان آموزش جاری است و معلم به طور مرتب با آن درگیر است. آن چه که ارزشیابی را پویا و سازنده می کند نحوه ی استفاده از نتایج آن است. (رستگار 1382)

طراحی و تهیه تکالیف هدفمند ومناسب به دانش آموز کمک می کند تا خطاهایش کاهش یابد و موفقیتهایش درفرایند یادگیری افزایش یابد

انواع تکالیف درسی

تكاليف درسي از منظر تعداد دانش آموزان درگير به سه دسته تقسيم مي شود
1- تكاليف عمومي: تكالـيفي كه براي تمــامي دانش آموزان كلاس در نظر گرفتــه مي شود.بدون در نظر گرفتن تفاوتهاي فردي
2- تكاليف گروهي: فعاليت گروهي دركلاس درس امروزه بسيار مورد قبول معلمان است، معلمان تلاش مي كنند تعداد محدودي از بچه ها را دريك گروه خاص سازمان داده و آنها را براي انجام فعاليت هاي خاص به مشاركت وادار كنند. تكاليف گروهي براساس نوع گروه وهدف گروه ارائه مي شود. مهم اين است كه تكاليف گروهي بايد قابليت انجام گروهي را نيز داشته باشد وآنها را به تعامل وهمفكري وادارد.
3- تكاليف انفرادي: اين تكاليف براساس شناخت معلم از ويژگيهاي دانش آموز ارائه مي شود. وجود تفاوتهاي فردي در بين دانش آموز، اين دسته از تكاليف را ضروري مي نمايد. در این نوع تكاليف بهتر است سبک یاد گیری دانش آموز نیز در نظر گرفته شود.
معلم مي تواند براساس شناختي كه از دانش آموزان خاصي پيدا كرده و به فرض اورا در يك زمينه ضعيف ديده است براي او تكليفي خاص تعيين کند تا ضعفش جبران گردد يا اين كه كاملاً برعكس، دانش آموزي در حوزه اي قوي است و مي توان تكاليفي ويژه براي او در نظر گرفت. به فرض در مهارتهاي هنري مي توان براي كودكي كه شايستگي خاصي دررشته اي از خود نشان داده تكليفي خاص پيشنهاد كرد.

تكاليف درسي را از نظر محتوا مي توان به چهار گروه تقسيم كرد:

1) تکاليف تمريني :  هدف این تکلیف  ایجاد فرصت برای انجام دادن مهارت های کسب شده  وبه کار گیری آموخته های جدید است . براي تثبيت يادگيري و فعاليت هاي خواندن و کارهاي تمريني و انفرادي به کار گرفته مي شود . اين نوع تکليف از قديمي ترين و با سابقه ترين انواع تکليف شب باشد . با وجود اين ، از نظر تأثيرگذاري و سودمندي ، براي شاگردان سؤال برانگيز است . اگر تفاوتهاي فردي دانش آموزان درنظرگرفته شود مفید است.

اکثر تکليف هاي تمريني ، غيرتخيلي ، غيرخلاق ، تکراري و خسته کننده است . زيرا مؤثرترين نوع تکاليف ، آن هايي هستند که براي انجام دادنشان ، از شاگرد خواسته مي شود آموخته هاي جديد خود را با روش شخصي و به طور مستقيم به کار ببرد . براي مثال ، مي توان از دانش آموزاني که انواع ابرها را مطالعه کرده اند ، خواست عکس هاي قديمي ابرها را مورد مطالعه قرار دهند و نوع ابرها را در آن مشخص سازند .

2) تکاليف آمادگي : اين نوع تکاليف براي آماده کردن شاگردان جهت درس هاي روزهاي بعد به کار مي رود و معمولاً به صورت مطالعه ي خارج از کتب درسي ، جمع آوري مطالب و مواد قبل از کنفرانس در کلاس درس ، حفظ کردن ، از رو خواندن و از قبل خواندن دروس انجام مي پذيرد . به گفته ي پروفسور دويل باربر ، هدف غايي از ارائه ي اين نوع تکاليف « همانا وادار کردن دانش آموزان به کسب زمينه ي مناسب اطلاعاتي جهت آماده شدن براي دروس و مباحثه هاي روز بعد است . »

اين نوع تکليف زماني سودمندي و کارآيي دارد که ابتدا رهنمودها و راهنمايي ها و دستورالعمل هاي لازم در مورد چگونگي و چرايي انجام دادن آن ، کاملاً براي دانش آموزان تبيين شود و ابتکار عمل ، قدرت تخيل و روش شخصي آنها حفظ شود .

3) تکاليف بسطي و امتدادي :  هدف از اين نوع تکليف  هدایت دانش آموز به فراسوي کارها و فعاليت هاي کلاسي  می باشد و سبب يادگيري ايده ها و مهارت ها در موقعيت هاي جديد مي شود . تکاليف بسطي به صورت پروژه هاي درازمدت و از طريق فعاليت هاي حل مسئله تحقق پيدا مي کند . در اين نوع پروژه ها ، موضوعاتي در کلاس تدريس مي شود و ادامه ي آن در منزل و به صورت فردي انجام مي گيرد . اين نوع تکاليف بيشتر خودانتخابي است در ضمن ممکن است فعاليت هاي حل مسئله در اين نوع تکليف ، چندين روز يا چند هفته طول بکشد . به علاوه ، گاه از شاگردان خواسته مي شود مسئوليت پژوهش درباره ي موضوعي اجتماعي ، فرهنگي ، علمي ، سياسي ، ادبي يا اخلاقي را ، که قبلاً در کلاس تدريس شده است ، بپذيرند و پس از اتمام تحقيق ، نتيجه را گزارش دهند اين نوع تکليف بر توليد دانش استوار است ، نه بر تکرار و تکثير آن و در امتداد فعاليت هاي آموزشي ، به صورت انفرادي و در خارج از محيط مدرسه صورت مي گيرد . در ضمن ، اين نوع تکليف در حکم پيش سازمان دهنده ي مفاهيم درسي و آموزشي است .

   4) تکليف خلاقيتي،  به اعتقاد فویل وقتي دانش آموز مفاهيم و مهارت هاي مکتسب در کلاس درس را با هم ترکيب کند و در يک راه يا راه هاي جديد و متفاوت به کار بندد ، تکليف خلاقيتي انجام داده است  امکان دارد تکاليف خلاقيتي به صورت کتبي يا شفاهي يا به صورت انجام دادن کاري صورت پذيرد .

درس پژوهی

درس پژوهی

 (LESSON STUDY)

پژوهش عملي و كاربردي در آموزش و پرورش بيش از پيش مورد توجه قرار گرفته ، يكي از دغدغه هاي كارگزاران و سياست گذاران آموزشي گسترش پژوهش به ويژه پژوهش مشاركتي در درون مدرسه و كلاس است. درس پژوهي در واقع روش پژوهشي مشاركتي معلمان در كلاس درس است كه از آن به عنوان سودمند‌ترين، كاربردي‌ترين و مؤثرترين برنامه پرورش حرفه‌اي معلمان در مدارس ژاپن ياد شده است. (سركار آراني ،1378: 61) .

درس پژوهي و فرآيند پژوهش و فرآيند پژوهش مشاركتي

مثل اقدام پژوهي (Action Research) معلمان در طراحي ، اجرا (Do) و ارزيابي فرصت مي يابند تا با يكديگر همكاري، همياري و مشاركت كنند و مسائل درون مدرسه و كلاس را بكاوند ، جوابي بيابند و آنرا در عمل بكار ببندند و در پايان ارزيابي گروهي از عمل آموزشي يكديگر داشته باشند . در درس پژوهي و اقدام پژوهي ، معلمان به شيوه كارگروهي تمرين مي كنند ، ديدگاه‌هاي خود را تبادل و تعامل مي كنند و از يكديگر مي آموزند ، در درس پژوهي بيش از اينكه معلمان مباني نظري آموزش و يادگيري را بياموزند ، مهــارت‌هاي علمي و كاربردي مربوط به فرآيند ياددهي – يادگيري( آموزش ) ، ارزيابي روش‌هاي تدريس ، خود ارزيابي ، فعاليت هاي آموزشي را مي آموزند . معلمان مباحث روي موضوع مورد پژوهش را انتخاب كرده و به صورت مشاركتي و در گروه ، طرح پژوهش مربوط به آن را تهيه مي نمايد . درس پژوهي مثل اقدام پژوهي به شيوه مشاركتي به ارزيابي دقيق فعاليت هاي آموزشي انجام شده در ارتباط با موضوع مورد نظر مي‌پردازد. در اين شيوه دانش آموزان را در پژوهش خود سهيم و در واقع در حين عمل پژوهش مي كنند. ( سركار آراني ، 1378: 62) .

در درس پژوهي كه در مدرسه و كلاس است، بيشتر بر مسائل آموزشي درس و كلاس تمركز دارند و به جنبه‌هاي جزئي و كاربردي در كلاس تمركز دارد.

درس پژوهي ( كه سركار آراني ، آنرا "پژوهش مشاركتي معلمان در كلاس درس" آورده است. ) مثل اقدام پژوهي‌، پژوهش‌حين عمل است كه مي‌تواند تأثير بسياري در بهبود كيفيت كاري، آموزش درمدرسه و پرورش حرفه‌اي معلمان داشته باشد . در اين بخش ابتدا به تفاوت‌هاي درس پژوهي و اقدام پژوهي نگاه مي‌كنيم ، بعد، شباهت‌های آن ها را مي آوريم:

تفاوت هاي درس پژوهي و اقدام پژوهي

درس پژوهي			اقدام پژوهي
درس پژوهي نقطه عزيمت عمل است.			اقدام پژوهي عزيمت تئوري و عمل
هدف درس پژوهي، پرورش حرفه‌اي معلم است.			هدف اقدام پژوهي ، انجام پژوهش در حين عمل
ماهيت درس پژوهي بازانديشي (تفكر ) است.			ماهيت اقدام پژوهي ، تفسير داده ها
بهسازي كلاس درس			بهسازي فرآيند آموزش و نتيجه بهتر
درس پژوهي فقط در كلاس و مدرسه قابل اجرا است.			اقدام پژوهي‌در‌همه‌جا ، هر سازماني قابل اجرا است.
درس‌پژوهي‌بيشتر ارگانيك‌و كمتر سيستماتيك است.			اقدام پژوهي بيشتر سيستماتيك است.
درس پژوهي خيلي جزئي و محدود است.			اقدام پژوهي گسترده است.
درس پژوهي گروهي (تيمي ) است.			اقدام پژوهي فردي هم مي‌شود اجرا شود.
درس پژوهي‌يا طرح درس و راهنمايي‌عمل‌خاصي است.			راهنمايي عمل خاصي ندارد.
تاكيد بر غني سازي فرآيند آموزش و يادگيري است.			شناخت مسأله و بهسازي عمل درمدرسه و سازمان‌هاي مختلف مورد توجه است.
برنامه درسي مورد توجه است.			شناخت مسأله وكاربرد يافته درمحل كار، مورد توجه است.
درس پژوهي مبتني بر برنامه درسي است.			اقدام پژوهي به برنامه درسي، كاري ندارد.
هدف اساسي يادگيري معلم است.			هدف ‌عمده‌ شناسايي و حل كاربرد‌آن در عمل‌است.

شباهت هاي درس پژوهي و اقدام پژوهي :

1- هر دو (درس پژوهي و اقدام پژوهي) به توسعه و پرورش حرفه‌اي كمك مي كند .

2- هر دو (درس پژوهي و اقدام پژوهي) مشاركتي است.

3- هر دو (درس پژوهي و اقدام پژوهي) گروهي (تيمي) است ( تاكيد بر كار جمعي).

4- هر دو (درس پژوهي و اقدام پژوهي) چرخه‌اي ( گردشي) است .

5- هر دو (درس پژوهي و اقدام پژوهي) توسط معلم شروع مي شود .

6- هر دو (درس پژوهي و اقدام پژوهي)، پژوهشي است با سئوال و مسأله‌اي شروع مي شود.

7- هر دو (درس پژوهي و اقدام پژوهي) به ترويج و گسترش علم كمك مي كند .

8- هر دو (درس پژوهي و اقدام پژوهي) ، معلم تازه كار و با سابقه را در كنار هم براي هم آموزي و از دگرآموزي دعوت مي كند.

9- هر دو (درس پژوهي و اقدام پژوهي) نيازمند نقادي فعال و متفكرانه است ( تفكر انتقادي ).

10-هر دو (درس پژوهي و اقدام پژوهي)، زمان و نتيجه (هر دو )مهم است .

11- هر دو (درس پژوهي و اقدام پژوهي)، تمركز در مسائل واقعي مدرسه و كلاس است .

12- هر دو (درس پژوهي و اقدام پژوهي)، كاربرد يافته و نتايج در عمل بكار گرفته مي‌شود

انواع روش های املا در مقطع ابتدایی

۱-املاي تقريري: معلم متني را كه قبلاً تهيه كرده بتدريج قرائت مي‌كند تا فراگيران بنويسند. 

۲- املاي گروهي:در هر گروه يك نفر به بقيه ديكته مي‌گويد. براي مثال در يك گروه سه نفري يك نفر املا مي‌گويد. يك نفر نظارت مي‌كند و نفر سوم مي‌نويسد

۳-املاي گروهي:دانش آموزان به گروه های سه یا چهارنفری تقسیم شده و هر کدام یک خط   مي‌نويسد .        

۴-املای گروه به گروه دیگر:هر گروه متنی را تهیه کرده برای گروه دیگر می خواند تا آن گروه بنویسد.

۵-  املای  ذهنی : دانش آموزان متني را بخواند و در پايان املاي آن را به تنهايي بنويسد .با استفاده از قدرت حافظه خودش به خودش املاء بگويد.

۶-املای  ذهنی: کلماتی را پاي تخته می نويسیم و  دانش‌آموزان به کلمات با دقت نگاه مي‌كنند و به ذهن می سپارند. سپس کلمات  نوشته شده رااز روی تخته پاک می کنیم . دانش آموزان با استفاده از قدرت حافظه خود کلمات را می نویسند

۷-املای کارتی : معلّم تعداد کلمه روی کارت می نویسد وجلو کلاس نصب می کند وآنها را می خواند وبعد جمع می کند واز دانش آموزان می خواهد که کلماتی را که به خاطر دارند بنویسند.

معلم می توان املا را بر روی چندین کارت بنویسد و این کارت ها را بین گروهها تقسیم کند تا تمام گروهها کارتها را ببینند و سپس کارتها را جمع کرده و از روی آنها دیکته بگوید.

۸- املاي كامل كردني:معلم تعداد لغاتي مثلاً 20 كلمه كه داراي ارزش املايي هستند را انتخاب مي‌كند و سپس جاي آنها را در متن آماده شده جهت تكثير خالي  مي‌گذارد. آن‌گاه متن كامل را خودش مي‌خواند و دانش‌آموزان جاهاي خالي را با توجه به قرائت معلم پر مي‌كنند.می توان کلماتی را انتخاب کرد و حروفی را از کلمه جا انداخت ، دانش آموزان کلمات را کامل کنند.

۹- املای با ضبط وصوت: ضبط متن املاء بر روي نوار و پخش آن در كلاس درس یا منزل  جهت نوشتن متن املاء.

۱۰-- املاء سفره‌ای :دانش‌آموزان به صورت گروهی برر وی سفره‌های نایلونی با استفاده از ماژیک وایت‌برد  یا انگشت وگواش املاء می‌نویسند.

۱۱-املا آبکی : دانش آموزان پایه های اول ودوم  می توانند با استفاده از قوطی مایع ظرفشویی که داخل آن آب ریخته اند روی زمین املا بنویسند.

۱۲-املا ماسه ای:روی تخته شن یا زمین شنی با چوب املا بنویسند.

۱۳-املا لمسی :  دانش آموزی روی کمر دوست خود با انگشت  بنویسد و نفر جلویی  کلمه را تشخیص داده وروی کاغذ  بنویسند.     

۱۴-   می توان متن املایی را به صورت تایپ بدون نقطه، بدون تشدید و یا به صورت لغات ناقص به دانش آموزان داد تا آنان در جای مناسب نقطه بگذارند یا تشدید قرار دهند و یا لغات ناقص را کامل کنند. 

              

                                              **********

به جهت هماهنگي مقدار متن املا در پايه هاي مختلف بدين شرح پيشنهاد مي شود :

 براي كلاس چهارم و پنجم ابتدايي حداكثر 15 سطر حدود 150 كلمه

وجه:در هفته دو جلسه املا داشته یک جلسه تمرین املا وجلسه دیگر ارزشیابی املا می باشد.

                     

آخرین روز دبستان دانش آموزان پنجم خرداد (سال1390 هجری .ش) کرج

اهميت فعاليت‌هاي فوق برنامه

 

1- تغيير در نظام يادگيري: يادگيري تغييرات نسبتاً پايدار در رفتار دانش‌آموز مي‌باشد در آموزش و پرورش كنوني بيشتر روي محفوظات دانش‌آموز كار مي‌شود. محفوظات يادگيري نيست بلكه فقط كار در زمينه‌هاي دانش كه پايين‌ترين سطح است مي‌باشد.  كتاب‌هاي درسي نيز بيشتر در زمينه محفوظات كار مي‌كنند و مطالب آن كاربردي نمي‌باشد به همين دليل بين علم و زندگي دانش‌آموز فاصله افتاده است به وسيله فعاليت‌هاي فوق برنامه مي‌توان بين علم و زندگي دانش‌آموز رابطه برقرار كرد.

بنا به توضيحاتي كه در شهر تهران بر روي درس ديني انجام گرفت نتايج زير بدست آمد در اين تحقيق كه سه گروه دانش‌آموز در نظر گرفته شده بود. در گروه اول تدريس به روش عادي و سنتي انجام گرفت. در گروه دوم تدريس به روش سقراطي و در گروه سوم تدريس به روش توليد دانش و پس از پايان دوره مشاهده شد كه يادگيري در گروه اول 49% و در گروه دوم 60% و در گروه سوم 80% صورت گرفته است.^[1]

2- تغيير در نيازها: با توجه به تغييرات زمان، نظام‌هاي ارزشي در جامعه و پيشرفت علم و تكنولوژي در نيازهاي دانش‌آموزان در حيطه‌هاي عاطفي، شناختي و روان حركتي تغييراتي صورت گرفته است كه نياز به فعاليت‌هايي جهت برطرف كردن نقص و كاستي‌هاي موجود مي‌باشد.

3- تغيير در كتاب‌هاي درسي: با توجه به لزوم تغييرات كتاب‌هاي درسي مبني بر عدم جوابگويي به نيازهاي دانش‌آموزان در نظر گرفتن فعاليت هاي فوق برنامه و مكمل براي رسيدن به اهداف جهاني و ملي آموزش و پرورش ضروري مي‌باشد.

4- تغيير در نظام ارزشيابي: بكارگيري فعاليت‌هاي فوق برنامه و مكمل باعث تغيير در نظام ارزشيابي مي‌شود نظام ارزشيابي كنوني دچار ضعف‌هايي است كه نياز به توجه و بررسي داشته.

مراحل تهيه و تدوين فعاليتهاي مكمل
الف) تعيين مفاهيم اصلي درس يا مسائل مرتبط به هر درس

براساس مفاهيم موجود در هر درس ضرورت تعريف فعاليت‌هاي مكمل احساس مي‌شود تا مفاهيم و مسائل تبيين شود. در هر درس ممكن است براي يك يا چند مفهوم يا مساله به تهيه فعاليت‌هاي مكمل نياز باشد كه لازم است براي هر مفهوم يا مساله فعاليت مكمل لازم پيش بيني و طراحي شود.

ب) مشخص كردن سطوح حيطه‌هاي يادگيري

در فعاليت مكمل باتوجه به محتواي درس و اهداف تعيين شده نوع فعاليت از نظر حيطه‌هاي يادگيري مشخص مي‌شود. تاكيد بر جنبه‌هاي سه گانه مهارتي، دانشي، نگرشي.

ج) مشخص كردن هدف

هر فعاليت مكمل ناظر به هدف يا اهداف مشخص از جمله خلق مهارت يا تقويت نگرش خواهد بود كه باتوجه به مفاهيم طرح شده در درس ،مورد توجه و تاكيد قرار خواهد گرفت.

د) انتخاب روش‌هاي مناسب با مفاهيم و اهداف درس

بايد براساس نوع و ماهيت هر فعاليت كاملترين روش‌ يا روش‌هاي تلفيقي كه منتهي به مشاركت فعال دانش‌آموزان مي‌شود انتخاب شود.

هـ) اجراي روش‌هاي مناسب

در تهيه و توليد فعاليت‌هاي مكمل براساس مفاهيم و اهداف درس براي گذر از سطح دانش  به مهارت در دانش‌آموزان روش‌هاي پينشهادي مناسب به صورت فردي يا گروهي در داخل كلاس يا خارج از كلاس و يا خارج از مدرسه به ادامه فعاليت مي‌پردازد.
سپس گزارش نتايج حاصل از بحث و بررسي، مطالعه و حضور در مراكز را در جلسات بعد در كلاس تشريح مي‌نمايند.

                                                       (طیبه غفوری، مقاله فعالیت های فوق برنامه 86) 

---

[1] - براساس سخنان استاد احمديان در همايش دانشگاه حكيم فردوسي (پيرامون فعاليت‌هاي فوق برنامه)

هوش هیجانی (عاطفی)

، توانایی برای مدیریت اضطراب و کنترل تنش ها و انگیزه، امیدواری و خوش بینی در مواجهه با موانع در راه رسیدن به هدف است

در حقیقت راهی است برای زیرک بودن

همدلی است، درک این که اطرافیان شما چه احساسی دارند

یک نوع مهارت اجتماعی است، همراهی با مردم، مدیریت عواطف و احساسات در روابط و توانایی ترغیب و رهبری دیگران

هوش هیجانی (عاطفی) یا هوش اجتماعی شامل 4 مهارت است:

هوش عاطفی و شناخت احساسات خود

خودآگاهی و شناسائی نوع و شدت احساسات خود بخش مهمی از هوش عاطفی است. فردی که احساسات خود را به راحتی شناسایی می‌کند، واکنش سریع‌تری در برخورد با مسائل دارد. به عبارتی قدم اول در ارائه و استفاده از راهکارها برای مسائل زندگی شناسایی

 

احساسات است. در اغلب مسائل زندگی احساسات و عواطف ما دخیل هستند. بنابراین هوش عاطفی عمدتا با این مسائل درگیر است. و بخشی از آن که شناسایی نوع و شدت احساسات را بر عهده دارد، اولین مراحل را برای آماده شدن فرد برای اجرای مراحل بعدی طی می‌کند. تا زمانیکه فرد با تاخیر و با مشکل از احساسات خود سر در می‌آورد، امکان اداره و کنترل این احساسات نیز در او با تاخیر همراه خواهد بود. سرعت عمل در اجرای این مراحل بالا بودن هوش عاطفی فرد را نشان می‌دهد.

هوش عاطفی و کنترل احساسات

افرادی که هوش عاطفی بالاتری دارند، راحت‌تر از دیگر افراد احساسات خود را کنترل می‌کنند. قدرت بیشتری برای تحت اختیار درآوردن عواطف خود دارند و اجازه نمی‌دهند عواطف آنها بیش از حد لازم و در سطح افراطی عمل کند یا پسروی عاطفی داشته باشند. آنها برای کنترل احساسات خود شگردها و مهارت‌های زیادی را می‌دانند و در اکثر موارد با سرعت عمل از این مهارت‌ها و شگردها استفاده می‌کنند. آنها را به راحتی خشم خود را کنترل کرده و آنرا در مسیر درست برای تخلیه و رسیدن به نتیجه مناسب هدایت می‌کند. زود و نابهنگام مضطرب نمی‌شوند و در این موارد می‌دانند که چگونه باید آرامش خود را حفظ کنند.

هوش عاطفی و شناخت احساس دیگران

افرادی که از هوش عاطفی بالایی برخوردارند، علاوه بر اینکه احساسات خود را به خوبی می‌شناسند در شناخت احساسات دیگران نیز عملکرد خوبی دارند. این مهارت موجب می‌شود که فرد بتواند دیدگاه و نظر افراد دیگر را از لحاظ احساسی درک کند و به عبارتی بتواند خود را به جای او بگذارد. داشتن چنین مهارتی

موجب می‌شود که فرد بتواند روابط خود را به بهترین وجهی اداره کرده و سازمان دهد.

 

هوش عاطفی و روابط اجتماعی

افرادی که از هوش عاطفی بالاتری برخوردارند، از لحاظ روابط اجتماعی بسیار موفق هستند. آنها به راحتی روابط خود را برقرار می کنند، می‌توانند با مهارت‌هایی که دارند، این روابط را حفظ کرده و تحکیم بخشند. آنها در روابط خود راحت، فاقد اضطراب و خونگرم عمل می‌کنند و دیگران را نیز به راحتی می‌پذیرند. افراد دیگر در ارتباط با این افراد احساس راحتی و آرامش می‌کنند و معمولا تمایل بیشتری برای ادامه ارتباط با این افراد دارند. در حالی که افرادی ‌که دارای هوش عاطفی پائین‌تری هستند، در روابط ، سرد و خشک ارزیابی می‌شوند و اغلب روابط آنها در همان مراحل اولیه با شکست مواجه می‌شود

 

                هوش عاطفی کاربردهای زیادی برای رضایت بخش‌تر کردن زندگی افراد دارد. بطوری که تحقیقات نشان می‌دهد رضایت از زندگی در افراد با هوش عاطفی بالا بیشتر است. هوش عاطفی پائین در اغلب موارد ریشه اصلی مشکلاتی است که برای فرد پیش می‌آید. ناتوانی در برقراری روابط اجتماعی ، پیوند زناشوئی مناسب ، سلامت روانی در معرض خطر و... از جمله این مشکلات هستند.

 

نمونه های وجود دارد که باعث عدم استفاده از هوش هیجانی (عاطفی) خواهد شد :

ترس و نگرانی، تصویر منفی از خود، توقعات غیر واقعی از زندگی و سرزنش دیگران.  بنابراین زمانی که این موانع به وجود می آید و هوش هیجانی (عاطفی) مورد استفاده قرار نمی گیرد، حرکات افراد به سمت موفقیت متوقف می شود

پس نتیجه می گیریم که هدف از تقویت هوش هیجانی (عاطفی)، آگاهی از احساسات و تربیت آن ها برای غلبه بر موانع زندگی است

 

بهبود هوش هیجانی:  ده پیشنهاد مهم

1-از نظر عاطفی مودب باشید. به احساسات خود نامی بدهید به جای این که به مردم یا موقعیت ها نامی بدهید یا برچسب گذاری کنید

به جای اینکه بگویید این مسخره است بگویید احساس بی قراری می کنم
به جای اینکه بگویید  مثل یک احمق رانندگی می کنید بگویید من احساس ترس می کنم.

. بین افکار و  احساسات تمیز قائل شوید.
افکار:  من احساس می کنم دوست دارم ...  من احساس می کنم گویی که ... من احساس می کنم که اون ...
 احساسات: من احساس می کنم

2-بین افکار و  احساسات تمیز قائل شوید.
افکار:  من احساس می کنم دوست دارم ...  من احساس می کنم گویی که ... من احساس می کنم که اون ...
 احساسات: من احساس می کنم.

3.  مسئولیت بیشتر احساسات خود را تقبل نمایید.
مثال:
من احساس حسادت می کنم در مقابل تو باعث می شی من حسود بشم.
 احساسات خود را انالیز کنید به جای اینکه رفتار و انگیزه های مردم را انالیز کنید. اجازه بدهید احساسات شما به شما در شناسایی نیازهای عاطفی برآورده نشده تان کمک کند.

4-.توصیه نکنید - دستور ندهید - انتقاد نکنید - قضاوت نکنید - برای دیگران سخنرانی نکنید..
به جای آن سعی کنید به آن ها فقط گوش دهید همراه با همدلی و بدون قضاوت

5- از تعامل با کسانی که شما را بی ارزش می کنند اجتناب نمایید.
اگرچه این کار همیشه ممکن نیست حداقل سعی کنید فرصت کمتری را با آنان سپری نمایید یا اجازه ندهید آن ها قدرت روان شناسی خود را بر شما سوار نمایند.

6-از دیگران بپرسید  چه احساسی دارند از خط کش صفر تا ده استفاده کنید.

روی احساسات خود رفلکشن داشته باشید

  7-ترس ها و ارزوهای خود را شناسایی کنید

 نیازهای  عاطفی برآورده نشده خود را شناسایی نمایید.8

9-احساسات خود را بیان نمایید - ببینید چه کسی گوش  می دهد - می فهمد -  اعتبار می بخشد و  اهمیت می دهد

جرات خود را بیشتر کنید  و اعتماد به نفس خود را برای پیروی از احساسات را توسعه دهید.

روی مدیریت احساسات منفی خود کار کنید.10-

احساسات منفی شما  همان نیازهای عاطفی براورده نشده شماست

ویژگی ها وشاخص های کتاب کمک آموزشی ریاضی پایه سوم ابتدایی گردوی دانش

 

1-همسویی با برنامه درسی وکتاب درسی

2-تکیه بر رویکرد حل مسئله

3-طراحی فعالیت های آموزشی متنوع در سطوح مختلف یادگیری.

4-طراحی آزمون های پایانی با رویکرد ارزشیابی توصیفی ومشخص نمودن انتظارات آموزشی

5-کاربردی کردن مسئله ها ی ریاضی

6-در نظر گرفتن تفاوت های فردی دانش آموزان

7-طراحی فعالیت های آموزشی جهت تقویت مهارت حل مسئله تفکر نقاد وتفکر بصری دانش آموزان

8-به روز بودن مطالب ومطابق با آخرین یافته های علم ریاضی لحاظ شده در برنامه ی درسی

باد نوروزي

 

باد نوروزي همي در بوستان بتگر شود
تا زصنعش هر درختي لعبتي ديگر شود
باغ همچون كلبه بزاز پرديبا شود
راغ همچون طبله عطار پرعنبر شود
روي بند هر زميني حله چيني شود
گوشوار هر درختي رشته گوهر شود
چون حجابي لعبتان خورشيد را بيني به نا ز
گه برون آيد زميغ و گه به ميغ اندر شود
افسر سيمين فرو گيرد زسر كوه بلند
بازمينا چشم و زيبا روي و مشكين سر شود

عنصری

                                                   

گلویم سوتکی باشد

نمی دانم پس از مرگم چه خواهد شد
نمی خواهم بدانم کوزه گر از خاک اندامم چه خواهد ساخت

ولی بسیار مشتاقم ، که از خاک گلویم سوتکی سازد

گلویم سوتکی باشد به دست کودکی گستاخ و بازی گوش

و او یکریز و پی در پی دم گرم خوشش را بر سخت گلویم بفشارد

و خواب خفتگان خفته را آشفته تر سازد

بدین سان بشکند در من سکوت مرگبارم را

الهی!

الهی! یکتای بی‌همتایی، قیّوم توانایی، بر همه چیز بینایی، در همه حال دانایی، از عیب مصفّایی، از شریک مبرّایی، اصل هر دوایی، داروی دلهایی، شاهنشاه فرمانفرمایی، معزّز به تاج کبریایی، مسندنشین استغنایی، به تو رسد ملک خدایی.
الهی! نام تو، ما را جواز، مهر تو، ما را جهاز، شناخت تو، ما را امان، لطف تو، ما را عیان.
الهی! ضعیفان را پناهی، قاصدان را بر سر راهی، مومنان را گواهی، چه عزیز است آن کس که تو خواهی.
یا ربّ دل پاک و جانِ‌ آگاهم ده آه شب و گریه سحرگاهم ده
در راه خود اول زخودم بی‌خود کن بی‌خود چو شدم زخود به خود راهم ده

الهی! مرا دل بهر تو در کار است وگرنه با دل چکار است، آخر چراغ مرده را چه مقداراست؟


الهی! تا به تو آشنا شدم از خلق جدا شدم، در دو جهان شیدا شدم، نهان بودم و پیداشدم.

نی از تو حیات جاودان می خواهم
نی عیش و تنعم جهان می خواهم
نی کام دل و راحت جان می خواهم
هر چیز رضای توست آن می خواهم

الهی! اگر مستم و اگر دیوانه ام از مقیمان این آستانه ام، آشنایی با خود ده که از کاینات بیگانه ام.

الهی! در سر خمار تو داریم. در دل اسرار تو داریم و به زبان اشعار تو داریم. اگر گوییم ثنای تو گوییم و اگر جوییم رضای تو جوییم.

الهی! بر عجز خود آگاهم و بر بیچارگی خود گواهم، خواست خواست توست. من چه خواهم؟

گر درد دهد بما و گر راحت دوست
از دوست هر آن چیز که آید نیکوست
ما را نبود نظر به خوبی و بدی
مقصود رضای او خشنودی اوست

الهی! اگر خامم پخته ام کن و اگر پخته ام سوخته ام کن.

الهی! دلی ده که شوق طاعت افزون کند و توفیق طاعتی ده که به بهشت رهنون کند.

الهی! نفسی ده که حلقه بندگی تو گوش کند و جانی ده که زهر حکمت تو نوش کند.

الهی! دانایی ده که در راه نیفتیم و بینایی ده که در چاه نیفتیم.

الهی! دیده ده که جز تماشای ربوبیت نه بیند و دلی ده که غیر از مهر عبودیت تو.

الهی! پایی ده که با آن کوی مهر تو پوییم و زبانی ده که با آن شکر آلای تو گوییم.

الهی! در آتش حسرت آویختیم چون پروانه در چراغ، نه جان رنج دیده نه دل آلم داغ.

الهی! در سر آب دارم، در دل آتش، در باطن ناز دارم، در باطن خواهش در دریایی نشستم که آن را اکران نیست، به جان من دردیست که آن را درمان نیست. دیده من بر چیزی آید که وصف آن به زبان نیست (خواجه عبدالله انصاری)

 

 

جزوه آموزشی ریاضی ششم

فعاليت پيشنهادي صفحه 25 :

جهت آشنايي دانش آموزان با نمادهاي مخلتف مميز در زبان لاتين دانش آموزان ماشين حساب به كلاس آورده و سپس معلم از آنها مي خواهد كه به صورت بازي اعداد مختلف اعشاري را روي ماشين حساب نشان دهند .

فعاليت پيشنهادي صفحه 26 :

موضوع : جمع و تفريق اعشاري

جهت آمادگي دانش آموزان ابتدا معلم با استفاده از همان محور نصب شده روي نيمكت ها از شاگردان مي خواهد كه با واحد بندي كردن محور روي نيمكت ابتدا مثال هاي ساده جمع و تفريق را به صورت گروهي به وسيله ي ماژيك وايت بورد به روي محورها نمايش دهند و پس از كسب مهارت لازم فعاليت كتاب را انجام دهند.

در صورت نياز به فعاليت بيشتر معلم مي تواند از شاگردان بخواهد كه مثال هاي كتاب را نيز روي محور نصب شده روي نيمكت نمايش دهند.

فعاليت پيشنهادي صفحه 30 :

با استفاده از ماشين حساب ضرب و تقسيم اعداد اعشاري را اول انجام دهند سپس به الگو برسند از طريق حل روي تابلوي كلاس ، ضرب در 10 در 100 در1000 صورت نرسيدن به الگو تمرينات اضافي داده مي شود. ( عقب (چپ) و جلو (راست) رفتن مميز در ضرب(راست) و تقسيم (چپ) )

فعاليت پيشنهادي صفحه 31 :

انجام نمونه ها به صورت عملي و از طريق انجام فعاليت به الگو دست يابند. ( با استفاده از كاغذ تا شده)

فعاليت پيشنهادي صفحه 32 :

با استفاده از كوئيزنر يا بسته هاي مقوايي كه قبلاً درست كرده اند يا ني هاي پلاستيكي به صورت عملي بين گروه تقسيم كنند و به مفهوم تقسیم عدد صحيح بر عدد صحيح دست يابند پيش نياز تقسيم اعداد اعشاري است كه بايد خوب بفهمند و امتحان تقسيم را انجام مي دهند به صورت نمايشي.

فعاليت پيشنهادي صفحه 33 :

آموزش تقسيم اعشاري با استفاده از همان روش صفحه 32 باز كردن واحدها با استفاده از جعبه هاي كوئيزنر.

فعاليت پيشنهادي صفحه 36 :

تقسيم يك عدد بر عدد اعشاري

بهترين وسيله محور اعداد است كه مي توان از نوار كاغذي نصب شده روي نيمكت استفاده كرد. در پايان بايد بر اين نتيجه برسد كه مقسوم و مقسوم عليه در هر عددي ضرب شوند خارج قسمت تغيير نمي كند و باقي مانده هم در همان عدد ضرب مي شود.

فعاليت پيشنهادي صفحه 38 :

معرفي كسرهاي مساوي

استفاده از نوار كاغذي كه به قسمت مساوي تقسيم شده اند مثل بعد همان نوار كاغذي 2 برابر تقسيم مي شوند و سپس همان نوار به تا به مفهوم تقسيم كسر و اعداد اعشاري برسند كه با تمرين روي تابلو تثبيت مي شود.

فصل سوم

اندازه گيري طول و زاویه

اهداف :

توانايي اندازه گيري طول و مقايسه دوپاره خط ، درك و ضرورت بكارگيري واحدهاي استاندارد، (كيلومتر ، متر ، سانتي متر ،ميلي متر ، دسي متر) ، درك مفهوم فاصله بين دونقطه ، درك فاصله عمود (خط قائم)

مهارت

1- توانايي مقايسه طول دوپاره خط با روش هاي متفاوت (پرگار ، نوار كاغذي و ...)

2- بيان اندازه طول يك شي به صورت تقريبي و يا بيان آن به صورت يك عدد مخلوط

3- توانايي حدس زدن مناسب طول يك پاره خط

4- توانايي تبديل واحدهاي استاندارد به يكديگر

5- توانايي استفاده از ابزار گونيا

6- توانايي تعيين فاصله نقطه از خط

7- توانايي رسم ارتفاع نظير رأس هر مثلث

فعاليت پيشنهادي صفحه 41 :

1- دانش آموزان با وجب كردن و كتاب درسي و نوار كاغذي قد خودش را اندازه مي زند.

2- انجام فعاليت كتاب

3- سوال در ارتباط با اين كه چرا اندازه ها متفاوت است . ( اندازه هاي مربوط به قد يك دانش آموز)

4- احساس نياز به يك واحد اندازه گيري استاندارد (يادآوري و معرفي متر – سانتي متر- ميلي متر)

5- با واحد استاندارد قد دانش آموزان اندازه گيري شود.

6- با سوالات معلم تبديل واحدها نيز آموزش داده شود. براي مثال يك بار قد دانش آموز بر اساس متر سپس سانتي متر و در نهايت بر اساس ميلي متر اندازه گيري مي شود.

7- به هر گروه از دانش آموزان گفته مي شود كه نوارهاي كاغذي بر اساس يك متر درست كنند ( با چسباندن کاغذها به یکدیگر) سپس با خط كش 10 تا 10 تا جدا كنند و هر قسمت را يك رنگ بزنند سپس هر قسمت رنگ شده را به 10 قسمت مساوي تقسیم كنند و دوباره هر قسمت را به ده قسمت كوچكتر تقسيم كنند. با سوالاتي كه معلم در هر قسمت مي كند مفهوم متر و دسي متر ، سانتي متر و ميلي متر تفهيم مي شود.

فعاليت پييشنهادي صفحه 45 :

موضوع : فاصله

انجام يك بازي سرگرم كننده براي رسيدن به مفهوم مورد نظر

دو دانش آموز در نقش دو نقطه با يك فاصله معين كلاس قرار مي گيرند و به وسيله يك ابزار مثل كاموا ، طناب و ... مي خواهيم فاصله بين در دانش آموز با اين ابزار پر شود. با طرح سوالي از طرف معلم كه چند بار مي تواني به دوستت به صورت مستقيم بررسي ( سوال در جمع مطرح شود) و به صورت عملي دانش آموزان فاصله بين اين دو نفر را با يك خط راست ( با استفاده از كاموا يا طناب) پر كنند. جواب مي دهند فقط يك بار

براي تفهيم خط خميده و شكسته نيز از يك ديگر (نفر سومي) مي خواهيم فاصله بين اين دو دانش آموز را هر جوري دلش خواست طي كند.

در پايان از دانش آموزان سوال مي شد كه راحت ترين مسير و كوتاه ترين فاصله براي رسيدن از يك دانش آموز به دانش آموز ديگر كدام مسير بود.

فعاليت پييشنهادي صفحه 48 :

طراحي يك بازي آموزشي با وسايلي كه در اختيار داريد هر نوع زاويه اي كه خواستيد را نشان دهيد. در محيط پيرامون و كلاس و اندام خودش و وسايل شخصي زاويه ها را نشان مي دهد.
چه طوري مي توانيم اين زاويه هايي را كه ساخته ايد اندازه اش را بزرگتر كنيد. (آيا با بلند كردن طول هر يك از ضلع ها اندازه زاويه بزرگتر مي شود يا با باز و بسته كردن دهانه ی زاويه)

فعاليت پييشنهادي صفحه 51 :

موضوع : انواع روشهاي مقايسه دو زاويه

1- با استفاده از طبق شفاف و كشيدن دو زاويه با اندازه هاي متفاوت روي هر طلق و مقايسه دو زاويه با هم با قرار دادن دو طلق روي يكديگر

2- با استفاده از گونيا و مقايسه زاويه ها با گونيا

3- با استفاده از يك زاويه به عنوان واحد اندازه گيري يك زاويه با دو واحد متفاوت

4- با استفاده از قرار دادن دو زاويه روي يكديگر و استفاده از پرگار و كشيدن آن

5- با استفاده از نيم دايره ی ساخت دست و اندازه گيري زاويه ها بر اساس آن

فعاليت پييشنهادي صفحه 53 :

با توجه به فعاليت هاي صفحه 51 و پي بردن به داشتن يك واحد اندازه گيري براي زاويه در اين صفحه جهت يادآوري مجموعه سه زاويه مثلث با تا زدن سه گوشه ی مثلث و رسيدن به نتيجه به طور عملي به مفهوم مي رسد . سپس با استفاده از جدول نظام دار به مجموع زواياي چند ضلعي پي مي برد.

فعاليت پييشنهادي صفحه 55 :

تدريس زاويه متقابل به رأس

دو خودكار را طوري روي هم قرار بدهيد كه همديگر را قطع كند.

يا در نوار كاغذي را طوري روي هم بگذاريد كه همديگر را قطع كند.

حالا مي خواهيم خصوصيات اين دو خط متقاطع را بيان كنند. از طريق پرسش و پاسخ چند رأس مي بيني چند تا زاویه ؟آيا اضلاع حتماً از رأس عبور كرده؟

سپس معلم جمع بندي مي كند و خصوصيات دو زاويه متقابل به رأس را مي گويد.

فصل چهارم

عددهاي تقريبي

اهداف :

- شناخت دو روش تقريب يعني قطع كردن و گرد كردن

- درك مكان مناسب گرد كردن وقطع كردن

- نمايش كسر روي محور اعداد

- تبديل كسر به اعداد اعشاري و نمايش عدد اعشاري و تقريب آن روي محور

- از دو روش تقريب كدام روش به جواب نزديك تر است

- با چه تقريبي به پاسخ واقعي نزديك تر مي شويد

- نمايش تصوير تقريب ( گردكردن ) به كمك گوي و محور

- يادآوري جدول ارزش مكاني اعداد وانجام تقريب به دو روش روي اعداد اعشاري

- حل مساله : راهكار : ساده كردن اعداد با تقريب كردن اعداد

- انجام تقريب بعد از اتمام محاسبات

- انجام عمليات هاي رياضي با درنظرگرفتن اولويت ها

فعاليت پیشنهادی ص 61 :

تقريب زدن ( قطع كردن)

وسايلي مانند مداد و پاكن و ميله وگيره و هر وسيله اي كه دردسترس باشد دراختيار گروه ها نهاده تااندازه آنها را بيان كنند ( اندازه ها همگي رند نيستند مثلاٌ 3 گيره و مقدار ) بچه ها متوجه مي شوند كه اندازه واقعي وسايل را با اين واحدها نمي توان بيان كرد

معلم آنها را هدايت مي كند كه هميشه از اعداد واقعي نمي توان استفاده ونياز به اعداد تقريبي داريم و تقريب را آموزش مي دهد ( توضيح روش قطع كردن )

فعاليت پیشنهادی ص 63

نمايش كسر واعداد اعشاري و تقريب آنها روي محور اعداد

ازقبل روي نيمكت شاگردان نوار تقريباٌ پهني با چسب نصب شده كه اعداد را با ماژيك نشان مي دادند كه قابل پاك شدن بود روي اين محور ابتدا كسرها و بعد هم آنها را به اعداد اعشاري به كمك تقسيم وعددهاي ديگر را هم با ماشين حساب به اعداد اعشاري تبديل نموده روي محور اعداد نشان مي دهند بعد هم فعاليت كتاب رابررسي وانجام ميدهند.

فعاليت پیشنهادی ص 65

استفاده از محور طولي براي درك گرد كردن

نمونه اي از محور طولي با مضرب هاي 10 روز تخته رسم نموده بعد گوي هايي با شماره هاي مختلف در بالاي محور رسم مي كنيم كه با كشيدن فلش ها توسط خود بچه ها گرد كردن را تمرين مي كنيم بعد هم گروه ها فعاليت كتاب راانجام مي دهند.

ادامه فعاليت پیشنهادی ص 65

فصل چهار ( تقريب به روش گرد كردن )

آموزش روش دوم تقريب يعني گرد كردن را با نمونه هايي روي تخته و با تقريب هاي مختلف مثل کمتر از 1 و 10 و 100 و0 100 و 1/ و 01/ و001/ انجام داده تامتوجه شوند درروش گرد كردن خطاي كمتري نسبت به قطع كردن داريم

فعاليت پیشنهادی ص 67

پيدا كردن اعداد تقريبي به روش گرد كردن روي محور اعداد

مي توان قبل ازانجام فعاليت كتاب ازمحور نيمكت بچه ها بهره برد كه به هر گروه اعدادي داده تااول با گرد كردن حدود عدد را بدست آورند و آن را روي محور نمايش دهند بعد هم فعاليت كتاب

حل مساله پیشنهادی ص 69

راهكار اين مسائل ساده كردن اعداد مساله است يعني استفاده از اعداد تقريب به جاي اعداد كسري واعشاري

وقتي عددهاي مساله آسان باشد تشخيص راه حل هم ساده تر مي شود بعد راه حل را با اعداد اصلي انجام و نتيجه را بيان مي كنند كه اين هم با نمونه اي روي تخته وحل آنها با راهنمايي معلم توسط بچه ها توضيح وبعد هم مراجعه به كتاب مي باشد

فعاليت پیشنهادی ص 71

نمايش تقريب به روش قطع روي محور

نمايش اعداد تقريبي به روش قطع كردن و بعد هم گرد كردن و به اين مساله پي ببرند كه تقريب به روش گرد كردن با تقريب اعشار بيشتر به عدد نزديكتر مي شودكه با مثال هايي روي محور نيمكت بچه ها كار را شروع بعد هم نمونه هاي كتاب حل مي شود يعني ابتدا كسرهايي را به گروه ها داده بعد به كمك ماشين حساب عدد اعشاري آن را محاسبه وبا تقريب هر دو روش محل آن را روي محور نشان مي دهند

فعاليت پیشنهادی ص 72

انجام تقريب درحاصل عمليات نه در اجزا

هدف اين فعاليت رسيدن به اينكه در انجام محاسبات اگر تقريب را پس ازانجام عمليات رياضي در نظر بگيريم يعني حاصل را تقريب بزنيم به جواب اصلي نزديكتر است تا اينكه عددهاي اجزاء را تقريب سپس محاسبه نماييم .

اين فعاليت را هم مي توان به هرگروه در برگه اي جداگانه داد تا هركدام به اين نتيجه برسند سپس ارائه داده و بعد هم فعاليت كتاب را انجام دهند.

فعاليت پیشنهادی ص 75

فصل 4 هدف اين فعاليت :

در تقريب به روش گرد كردن به پاسخ اصلي نزديك تر مي شوند و خطاي كمتري دارند

مي توان مانند كتاب چندين نمونه را به گروه ها داده تا با هدايت معلم ، به اين نتيجه برسند يعني اعداد را اول قطع و پاسخ را بيابند بعد هم روش گرد كردن را انجام دهند و....

سرانجام با انجام فعاليت كتاب نتيجه را در مي يابند .

فعاليت پیشنهادی ص 76

تقريب درپاسخ عمليات نه در اجزاء عمليات

تقريب درحاصل عمليات به پاسخ نزديك تر است تا تقريب دراجزا كه همان هدف فعاليت هاي قبل هم بوده كه باز تكرار شده

فعاليت پیشنهادی ص 77

رعايت الويت هاي رياضي

انجام محاسبات عددي با توجه به رعايت الويت ها ( پرانتز – ضرب يا تقسيم ( هركدام جلوتر بود ) جمع يا تفريق – مسير چپ به راست ) بادادن برگه هايي به گروه ها و حل آنها توسط بچه ها به اين مهم مي رسند كه براي يافتن پاسخ محاسبات بايد اين الويت ها را رعايت كنند سپس فعاليت كتاب را انجام ميدهند.

فصل پنجم

كتاب ششم

موضوع : نسبت و تناسب درصد

در ابتدا براي معلمان دانستني ها را ارائه مي دهيم.

تفاوت نسبت و كسر را بداند.

كسر واحد دارد

نسبت واحد ندارد

كسر تقسيم كردن است

تناسب مقايسه بين دو چيز است

دو كسر هر دو (صورت و مخرج) از يك جنس هستند در نسبت خير

كسر را نمي توان جابجا كرد (صورت و مخرج) در نسبت جابجايي وجود دارد

وقتي نسبت ها توالي پيدا كنند (جدول) تناسب نام دارد.

در نسبت ارتباط منطقي (عددي) وجود دارد تناسب نام دارد.

اهداف فصل 5

1- یافتن نسبت بین اجزای مختلف یک مجموعه

2- حل مسئله های مربوط به تناسب

3-تبدیل نسبت های کسری به عددی

4-برقراری ارتباط بین نسبت و کسر ( تفاوت نسبت و کسر را بفهمد)

5- درک مفهوم تسهیم به نسبت ( سهم از کل را بفهمد)

6- تشخیص مقدارهای متناسب و نا متناسب

7- در کسر خاصیت جابه جایی نداریم در نسبت داریم

فعالیت پیشنهادی صفحه 81

1- ابتدا به صورت ملموس نسبت نیمکت ها به دانش آموز یا بر عکس را بپرسیم ( نسبت دانش آموز به نیمکت 3 به 1 است). دانش آموزان بصورت 3 نفری بنشینند.از صفحه ی عنوانی بعنوان ایجاد انگیزه استفاده کنیم.

2- دو دانش آموز 3 مداد داشته باشد 4 دانش آموز 6 تا الی آخر ( بصورت دست ورزی)

3- از دانش آموزان بخواهیم نسبت هایی که دیده اند را بیان کنند. از مثال های گوناگون پیرامون خودشان مثال هایی زده شود. ( از تصاویر کتاب پنجم هم می توان استفاده کرد)

می توان از مثال دانش آموز- مداد- کتاب استفاده کرد.

		۱
		۲
		۳

1 دانش آموز 2 کتاب و 3 مداد ( نسبت های سه تایی)

2 دانش آموز 4 کتاب و 6 مداد

فعالیت پیشنهادی صفحه ی 82

مثال کتاب برای دانش آموزان ملموس نیست

برای این کار باید نسبت های ملموس مثال زده شود.

با استفاده از خودکار و مدادهای رنگی مثال می زنیم سه دانش آموز که نشسته اند را انتخاب می کنیم به حمید 1 مداد به مجید 2 مداد نسبت های حمید به محید چند به چند است؟ یک بار هم مجید را 3 خودکار می دهیم و سعید را 4 خودکار می دهیم حالا می پرسیم

نسبت نوشت افزار مجید به سعید چند به چند است؟

این نسبت ها را به طور متوالی افزایش می دهیم یعنی حمید را 2 مداد و مجید را 4 مداد به همین ترتیب تا آخر

می پرسیم حالا که حمید 2 مداد دارد مجید چند مداد دارد؟

باز می پرسیم اگر مجید 6 خودکار داشته باشد سعید چند خودکار دارد؟

حالا که مجید 6 خودکار دارد سعید باید چند خودکار داشته باشد؟ 8 خودکار

مدادهای حمید را به 3 تبدیل می کنیم و می پرسیم حالا مجید باید چند مداد داشته باشد؟6تا مداد را جلویش میگذاریم حالا می بینیم نسبت های مداد و خودکار یکی شده است.

حالا مجید در مقابل 6 مداد 6 خودکار دارد و این نسبت بین هر سه نفر برقرار است.می شود 3 و 6 و 8 و جدول زیر را می کشیم

3	2	1
6	4	2

 

 

9	6	3
12	8	4

مجید = 6 حمید = 8 سعید = 3

با مقایسه جدول بیان می کند که هر عدد در چه عددی ضرب شده است

بعد به مثال های کتاب مراجعه می کنیم

در این فعالیت دانش آموز متوجه می شود که صورت و مخرج یک کسر در مخرج یا در صورت کسر دیگری و برعکس ضرب می شود تا به مخرج مشترک یا صورت مشترک برسد و نسبت ها یکی شود.

پس از اینکه دانش آموز به تکنیک رسید کار در کلاس را انجام می دهد. یعنی نسبت ها را در صورت یا در مخرج یکی می کند. = =

کار در کلاس صفحه ی 83 باید مقایسه کنند نسبت های مساوی تشکیل دهد باید کیلو گرم را به گرم تبدیل کند.

3 = 300 گرم 2 = 2000 گرم = 2 کیلوگرم

= =

5 500 گرم 3 3000 گرم 3 کیلوگرم

 

فعالیت پیشنهادی صفحه ی 95

موضوع : درصد ریاضیات مالی ، اهداف : آشنایی با درصد – محاسبه سود و زیان – شناخت درصدهای بیشتر از 100

ایجاد ارتباط بین کسر، درصد، اعداد اعشاری

مقایسه درصدها

معرفی مالیات ها بر ارزش افزوده

درصد را با ذکر مثال هایی به دانش آموزان آموزش می دهیم . با استفاده از اطلاعات سال قبل و کتاب حاضر بیاموزد که برای تبدیل نسبت به درصد باید مخرج کسر را به مضرب ده تبدیل نماید و سپس به صد تبدیل نماید در مفهوم درصد از مثال های ساده و کوچک استفاده میکنیم مثلا با مضرب های 10، = 50 %

فصل ششم : آمار و احتمالات

درس یک : جمع آوری و نمایش داده ها

هدف : آشنایی با روش ها جمع آوری ا طلاعات سازماندهی و نمایش داده ها

فعالیت پیشنهادی صفحه 101

علاوه بر فعالیت کتاب می توان این بخش را با موضوعات ذیل شروع نمود.

الف) نام بردن گل مورد علاقه ی خود

ب) نام بردن غذای مورد علاقه ی خود

ج) نام بردن ورزش مورد علاقه

در ادامه می توان مانند فعالیت کتاب ، به دو روش اطلاعات را جمع آوری نمود ( گسترده پاسخ- محدود پاسخ) بقیه فعالیت مانند کتاب ادامه داده شود.

کار در کلاس : فعالیت پیشنهاد ی صفحه 102

فعالیت مطرح شده را یادآوری و داده ها سازماندهی شود. نحوه ی چوب خط توضیح داده و چند فعالیت در این مورد انجام شود.

جدول داده ها روی تابلو رسم وتوسط دانش آموزان کامل گردد. اطلاعات جدول تحلیل و تفسیر شود. (با سوالات مناسب توسط معلم و دانش آموز مثلا کدام غذا، رنگ یا .. بیشترین طرف دار را دارد)

بعد اطلاعات دو جدول مقایسه و تفاوت آن ها ارائه شود.

فعالیت پیشنهادی صفحه 103

ارائه اطلاعات به صورت نمودار با چند تمرین و مثال ( با توجه به مطالبی که تاکنون خوانده اند) بیان شود. و دانش آموز به صورت عملی چند داده را به صورت نمودار رسم کند.

درس دوم : نمودار و تغییر نتایج

فعالیت پیشنهادی صفحه 105

نمودار خط شکسته : می توان فعالیت را به صورت انفرادی مطرح نمود مثلا هر دانش آموز تعداد دانش آموزان کلاس های اول تا ششم خود را در سال های گذشته نوشته و در جدول قرار داده و نمودار خط شکسته آن را رسم کند.

ششم	پنجم	چهارم	سوم	دوم	اول	کلاس پایه
						تعداد دانش آموز

( یا هر مثال دیگر که بتوان تغییرات را نشان داد).

معلم چند نمودار خط شکسته از قبیل قیمت اجناس ( طلا و ..) را در کلاس نمایش و دانش آموزان آن را تحلیل کنند- یا معلم چند نمونه از کارت های سلامت دانش آموزان را به کلاس بیاورد.

فعالیت پیشنهادی صفحه 106

هدف : نمودار تصویری

پیشنهاد می شود معلم جهت آمادگی دانش آموزان ابتدا مثالی با اعداد ساده تر بیان نماید و نمودار تصویری آن را ارائه و بعد وارد فعالیت کتاب شود. معلم می تواند از مثال هایی قبیل :

پنجم	چهارم	سوم	دوم	اول	کلاس
50	10	20	30	20	کتاب های امانتی از کتابخانه

الف) تعداد کتابه های مطالعه شده ، حتی می توان اطلاعات را به صورتی ارائه نمود که دانش آموز آن ها را گرد نماید.

نمودار دایره ای

فعالیت پیشنهادی صفحه 107

پیشنهاد می گردد معلم محترم مثال هایی برای درصد و نیز گرد کردن عدد ( تقریب) بیان نماید و آن را به دایره و سهم بندی دایره مرتبط سازد.

مثلا 62% را با کسری به مخرج 10 تقریب بزنید.

ادامه ی فصل 6

لازم است معلم نحوه ی تخصیص بخش دایره به هر قسمت را برای دانش آموز توضیح کامل بدهد.

مثلا دایره را ابتدا به دو قسمت 50% درصد تقسیم کند یا 4 قسمت 25% درصد 3 قسمت حدود 33% و نظیر آن تقسیم و بعد مثال کتاب در مورد نوع کتاب ( فعالیت مربوطه ) را انجام دهد. معلم با توجه به سطح فراگیران از مثال های دیگر استفاده نماید. از کتاب علوم و نمودارهای دایره ای آن استفاده نماید .( کتاب چهارم علوم، راهنمای علوم پنجم)

تفسیر نمودار دایره ای با توجه سطح رنگ شده هر قسمت در کلاس تمرین شود.

درس سوم : مفهوم احتمال

فعالیت پیشنهادی صفحه 111

فعالیت کتاب به صورت عملی با آوردن سکه و تاس توسط خود فراگیران انجام شود.

در ادامه معلم احتمال وقوع پیشامدها و نیز موادی که احتمال وقوع ندارند را با ارائه مثال بیان نماید و از دانش آموزان بخواهد خودشان مثال هایی را ارائه کنند.

فعالیت پیشنهادی صفحه 112

معلم وقوع احتمال ها را در یک سطر از بین صفر تا یک با نماد مشخص نماید مثلاً فردا مدرسه تعطیل باشد. ( بین صفر تا یک)

برایتان امشب مهمان بیاید ( " " ")

درس چهارم احتمال تجربی و ریاضی

فعالیت پیشنهادی صفحه 115

فعالیت مربوطه را انجام دهند ( بهتر است از مهره های یکسان غیر همرنگ، ( لوبیای سفید و قرمز) استفاده نماید.

کار در کلاس : پیشنهاد می گردد چرخ دنده توسط فر اگیر ان ساخته شود و به صورت عملی انجام گردد.

در این صفحه و صفحه بعد مهم این است که دانش آموز به این مفهوم دست یابد که مجموع احتمالات موجود برابر 1 می شود.

فعالیت های پیشنهادی کتاب مناسب است و همچنین در صورت نیاز فعالیت هایی توسط معلم طراحی و اجرا گردد.

فصل 7

درس اندازه گیری سطح و حجم مقایسه و اندازه گیری سطح

هدف کلی : اندازه گیری سطح و حجم

اهداف جزیی درس :

1- شناخت عمیق تر مفهوم سطح

2- اندازه گیری تقریبی سطح با واحدهای گوناگون و مقایسه ی پاسخ ها

3- معرفی دسی متر مربع

4- شناخت واحدهای استاندارد

5- به کارگیری جدول تناسب برای تبدیل واحدهای سطح

مهارت ها

اندازه گیری تقریبی یک سطح با واحدهای گوناگون

تبدیل واحدهای سطح به یکدیگر

انتخاب واحد مناسب برای سطوح گوناگون

تصور ذهنی درست از واحدهای مختلف سطح

درس دوم:

اهداف کلی : مساحت اشکال هندسی

اهداف جزیی : یادآوری تکنیک های مختلف به دست آوردن مساحت

محاسبه حجم جسم های سه بعدی

درک مساحت دایره از طریق چند ضلعی

معنی دار کردن فرمول های محاسبه سطح به کمک صفحه شطرنجی

مهارت : اندازه گیری سطح شکل های هندسی به کمک صفحه ی شطرنجی

محاسبه مساحت های جسم های سه بعدی

درس سوم : اهداف کلی مقایسه و اندازه گیری حجم

اهداف جزیی : درک مفهوم حجم- اندازه گیری تقریبی حجم با واحدهای گوناگون و مقایسه ی شناخت واحدهای استاندارد- معرفی دسی متر مکعب

مهارت : اندازه گیری تقریبی حجم با واحدهای گوناگون- انتخاب واحد مناسب برای حجم های گوناگون- تصور ذهنی از واحدهای مختلف حجم

درس چهارم : هدف کلی : آشنایی با حجم اشکال هندسی

اهداف جزئی : تبدیل واحدهای حجم به یکدیگر

یادآوری گنجایش

حل مسئله از طریق تبدیل واحدها

به کارگیری جدول تناسب برای تبدیل واحدهای حجم به یکدیگر

فصل 7

موضوع اندازه گیری سطح و حجم

فعالیت پیشنهادی صفحه 121

ابتدا از دو دانش آموز می خواهیم که طول و عرض کلاس را با قدم های خود اندازه بگیرند

با مثلث هایی که می سازد سطح میز یا کتاب ریاضی خود را اندازه می گیرد

در پایان اندازه گیری ها فراگیران به این تنیجه رسیدند که اندازه ها با واحدهای مختلف یکسان نیستند و نیاز به یک واحد استاندارد احساس می گردد.

معرفی واحدهای استاندارد :

فعالیت پیشنهادی صفحه 122

با استفاده از متر خیاطی با دسی متر آشنا می شوند

هر گروهی یک مقوا مربع شکل همراه بیاورد و هر ضلع آن را به ده قسمت مساوی تقسیم کند و قسمت ها را به هم وصل کند تعداد مربع های کوچک تشکیل شده را بشمارد و نتیجه می گیرد که هر متر مربع -100 دی سی متر مربع است.

فعالیت پیشنهادی صفحه 123

انتخاب واحد اندازه گیری مناسب برای سطح های مختلف

با طراحی یک بازی و با طرح سوال از یک گروه و جواب توسط گروه دیگر مثال سطح پاکن؟

سطح کلاس ؟ مساحت کاغذ

مساحت زمین های کشاورزی

تمرین : برای انجام تمرین دانش آموزان نمونه های مختلفی از اشکال را به کلاس بیاورند و با یک واحد قرار دادی آن ها را اندازه بگیرند.

درس دوم : موضوع مساحت اشکال هندسی

فعالیت پیشنهادی صفحه 125

مساحت شکل های مختلف را در صفحه ی شطرنجی بدست آورد مثال مساحت یک مربع چند مربع واحد است یا یک میز و نیمکت چند تا از موزائیک های کلاس را پوشانده

فعالیت پیشنهادی صفحه 126

با کشیدن شکل یک دایره و رسم شعاع های دایره و تشکیل مثلث در دایره در حیاط مدرسه یا کلاس اندازه ی ضلع و ارتفاع آن را با متر خیاطی با تقریب کمتر از 1/0 و با واحد سانتی متر اندازه بگیرد و مساحت دایره را بدست آورد.

آوردن اجسام مکعب شکل به کلاس و شناسایی سطح ( وجه) 6 وجهی یا 4 وجهی و اندازه گیری سطوح با خط کش ، مشخص کردن سطوح برابر در مکعب و از فراگیران بخواهیم که سطوح برابر را یک رنگ بزنید.

فعالیت پیشنهادی صفحه 130

حل مسئله : حذف حالت های نامطلوب : جدول نظام دار

حل مسئله با روش آزمایش و حذف حالت نامطلوب انجام شود

مثال حاصل جمع دو عدد 9 و حاصل ضرب آن ها 20 شد آن دو عدد را پیدا کنید؟

درس سوم

مقايسه و اندازه گيري حجم

فعاليت پيشنهادي صفحه 131 :

هر گروه يك پارچ شيشه اي به كلاس بياورند و دو قطعه سنگ غير همسان و هر كدام از اين سنگ را به نخ بسته و در پارچ فرو ببرند و بعد مقدار آب بالا آمده را با ماژيك علامت بزنند و بعد سنگ بعدي و نتيجه را بنويسند.

فعاليت پيشنهادي صفحه 132 :

فعاليت : اندازه گيري حجم با واحدهاي مختلف و پي بردن به اينكه هر چه واحد اندازه گيري كوچكتر باشد به جواب دقيق نزديك تر است.

مثال يك پارچ را ابتدا با ليوان و بعد با استكان پر كنند و بگويند چرا اندازه ها متفاوت است؟

فراگيران در نهايت به اين نتيجه برسند كه براي اندازه گيري دقيق به يك واحد استاندارد نياز هست.

براي تبديل واحد دسي متر به سانتي متر مكعبي به ابعاد يك دسي متر تهيه كنند و هر بعد آن را به ده قسمت مساوي تقسيم كنند و تعداد مكعب هاي تشكيل شده را بنويسند.

تبديل واحدها از طريق جدول تناسب

فعاليت پيشنهادي صفحه 134 :

با آوردن مكعب هاي كوئيزنر و ساختن مكعب و اندازه گيري با توجه به واحد فراگيران به جواب برسند.

درس چهارم

موضوع : حجم اشكال هندسي

فعاليت پيشنهادي صفحه135

هدف : تقويت تجسم فضايي اجسام

از دانش آموزان مي خواهيم كه در منزل اشكال مكعب شكل را روي كاغذ گذاشته و شكل آن را بكشند (قسمتي كه روي كاغذ قرار مي گيرد) و شكلي كه كشيديد شكل چيست؟ در صورت امكان قوطي هاي مكعب شكل را به كلاس بياورند و مكعب هاي كوئيزنر را در داخل قوطي بگذارند و تعداد آن ها را بگوئيد ( مكعب كوئيزنر را به عنوان واحد) با مكعب هاي كوئيزنر 4 ردیف 5 تايي را روي هم بچيند.

يك دايره را به كمك مربع هاي واحد كوچك و بزرگ پر كند و هر سري تعداد مربع را بشماريد دانش آموز به اين نتيجه برسد كه هر چه مربع ها كوچك تر باشد به جواب نزديك تر است.

فعاليت پيشنهادي صفحه 137 :

هر گروه يك پارچ آب را به كلاس بياورند با تعدادي ليوان و استكان هر پارچ چند ليوان و يا چند استكان گنجايش دارد به صورت عدد مخلوط بنويسند.

در يك ظرف چند شكلات جا مي گيرد چند نوع شكلات امتحان شود در پايان دانش آموز احساس كند كه براي بدست آوردن حجم دقيق نياز به يك واحد استاندارد است.

فصل هشتم

اهداف:

1- شناخت محور افقي و عمودي

2- شناخت مختصات يك نقطه

3- پيدا كردن مكان يك نقطه در صفحه و برعكس

4- رسم شكل هاي هندسي در صفحه مختصات به كمك مختصات رأس هاي آنها

5- آشنايي با انتقال در محور مختصات

6- آشنايي با بزرگنمايي در محور مختصات

7- آشنايي با اعداد صحيح (مثبت و منفي)

8- جمع و تفريق و مقايسه اعداد صحيح بر روي محور و بصورت مجرد

- ابزارهاي پيشنهادي : تابلو مختصات مغناطيسي – تابلو ميخي

درس اول : محورهاي مختصات

فعاليت پيشنهادي صفحه 141 و 142 :

1- به عنوان شروع درس و پيش نياز مي توان دانش آموزان را به حياط مدرسه و يا سالن كه با موزاييك فرش شده باشد برد و محورهاي مختصات طولي و عرضي (افقي و عمودي) را رسم و معرفي كرد . سپس در قالب بازي از دانش آموزان خواسته مي شود كه به روي محورها با توجه به فرمان داده شده (مثال : روي محور افقي 3 واحد و بر روي محور عمودي 4 واحد حركت كن) بر روي مختصات خواسته شده قرار گيرند.

2- در ادامه از دانش آموزان مي خواهيم كه با توجه به مختصات ارائه شده به آنها در نقطه خواسته شده قرار گيرند ( مي توان زمان را در نظر گرفت و در قالب بازي رقابت ايجاد كرد)

3- از سه يا چهار دانش آموز خواسته شود هر فرد در مختصات ارائه شده قرار گرفته و سپس با به دستگرفتن طناب يا رو بان شكل هندسي ايجاد شده را نام ببرند ( بر عكس اين فعاليت را نيز مي توان انجام داد)

فعاليت پيشنهادي صفحه 143 :

1- جهت آشنايي با انتقال در صفحه مختصات شكلي هندسي از مقوا يا فوم تهيه گردد و
رأس هاي آن نام گذاري شود از شاگردان مي خواهيم كه با توجه به فرمان داده شده شكل مورد نظر را به مختصات جديد انتقال دهند.

2- فعاليت فوق را با رسم شكل بر روي مختصات (موزاييك) انجام دهند ( انتقال و بزرگنمايي)

درس دوم : تقارن و مختصات صفحه 145 :

( از آيینه بعنوان پيش نياز مي توان استفاده كرد)

براي بدست آوردن تقارن اشكال به روي مختصات با توجه به پيش زمينه شاگردان در پايه پنجم مي توان با تمرين هاي كتاب دانش آموزان را به هدف رسانيد.

فعاليت پيشنهادي صفحه 147 :

در اين صفحه جهت آموزش دوران بر روي موزاييك صفحه مختصات را رسم كرده و سپس يك طلق شفاف دايره اي شكل تهيه كرده و مركز دايره را روي نقطه ي مورد نظر بر روي مختصات گذاشته و سپس شعاع دايره را بر روي خط منطبق كرده و 90 درجه آنرا پيدا مي كنيم. (البته قبلاً از ابتداي پرچم خطي تا نقطه تقارن رسم مي كنيم) سپس نقطه ي شروع را پيدا كرده و پرچم را برداشته ابتداي آن را روي نقطه منطبق كرده و پرچم را 90 درجه در جهت حركت عقربه هاي ساعت چرخش مي دهيم.

فعاليت پيشنهادي صفحه 151 :

اعداد صحيح (مثبت و منفي) را در قالب داستان و يا اطلاعات قبلي (هواشناسي به صورت شفاهي و كلامي توسط شاگردان بيان شود سپس جهت آشنايي با محور اعداد صحيح طنابي را كه قبلاً كارتهاي اعداد مثبت و منفي را به آن متصل كرده ايم در كلاس نصب كرده و به موازات آن يك طناب ديگر را كه اتومبيلي كه به روي كارتي نصب و به طناب دوم متصل شده و جلوي اتومبيل به سمت اعداد مثبت مي باشد را به دانش آموزان نشان مي دهيم و با حركت دادن اتومبيل به سمت راست (جلو) ، چپ (عقب) حركت بر روي محور اعداد صحيح و كم و زياد شدن اعداد و معرفي اعداد مثبت و منفي را آموزش مي دهيم.

فعاليت پيشنهادي صفحه 156 :براي آموزش جمع و تفريق اعداد صحيح به عنوان مقدمه مي توان جمع و تفريق اعداد يك و دو رقمي را بر روي محور اعداد صحيح نمايش داده و پس از اينكه مفهوم جمع و تفريق براي آنها تفهيم شد به آموزش جمع و تفريق هاي سه رقم بصورت گسترده نويسي انجام گردد

استفاده با ذکر منبع بلامانع است

 

نوشته : آقااحمدی | در : دهم آذر 1391 http://aghaahmadi.blogfa.com/post-257.aspx

کودکی ها

 کودکی

کودکی هایم اتاقی ساده بود 
قصه ای ، دور ِ اجاقی ساده بود 
شب که می شد نقشها جان می گرفت 
روی سقف ما که طاقی ساده بود 
می شدم پروانه ، خوابم می پرید 
خوابهایم اتفاقی ساده بود 
زندگی دستی پر از پوچی نبود 
بازی ما جفت و طاقی ساده بود 
قهر می کردم به شوق آشتی
عشق هایم اشتیاقی ساده بود 
ساده بودن عادتی مشکل نبود 
سختی نان بود و باقی ساده بود 
 

 قیصر امین پور

 

طراحی آموزشی درس علوم(حل مسئله)

هدف كلي : آشنايي دانش آموزان با ساختمان مواد

 (از نوشتن هدف جزئئ ورفتاری صرف نظر شده)

روش هاي تدريس : روش حل مسئله + پرسش و پاسخ = اكتشافي

         روش آزمايشگاهي و روش نمايشي

 

الگوهاي تدريس : الگوي خود جوش ، كاوشگري ، مشاركتي

 

وسايل و مواد آموزشي :

وسايل : ويدئو و تلويزيون ( در صورت و جود امكانات ) ، گچ و تخته سياه ، وسايل مورد نياز جهت آزمايش هاي مربوطه ( شكر ، عطر ، قوطي ، آب )

 

مواد آموزشي : فيلم آموزشي در مورد علوم ( بخش مواد ) ، ‌كتاب درسي .

شكل اجتماعي فعاليت ها :

كلاس به پنج گروه تقسيم مي شود .

چيدمان ميزها به صورت شكل فوق مي باشد .

 

فعاليت هاي قبل از تدريس :

الف ـ سلام و احوالپرسي

ب ـ دعاي شروع درس : به نام خداوند جان آفرين        حكيم سخن بر زبان آفرين

ج ـ حضور و غياب : حضور و غياب و دقت در وضع جسمي و رواني دانش آموزان

د ـ بررسي تكاليف گذشته : از دانش آموزان خواسته بوديم از كارهاي جلسه قبل كه يادداشت برداري كرده اند يادداشت هاي خود را مرتب كرده و در دفتر ثبت فعاليت ها ثبت كنند .

 

 « گام اول : مرحله محسوسات »

الف ـ فعاليت هاي قبل از تدريس

ـ ارزشيابي تشخيصي :

( يا به عبارت بهتر ارزشيابي ورودي مستمر )

براي اطلاع از ميزان دانسته هاي دانش آموزان پيرامون درس جديد ابتدا از پيش نيازها شروع مي كنيم . دانش آموزان در سال هاي دوم و سوم و چهارم نيز با مواد آشنا شده اند .

از طرفي درس جلسه قبل نيز در ارتباط با اين درس مي باشد . پس اين سوال ها به تناسب جو كلاس مي تواند مطرح شود .

1-   ماده چيست ؟ چه ويژگي هايي دارد ؟

2-   ماده به چه حالت هايي ديده مي شود ؟

3-   مواد را چگونه مي توان شناسايي كرد ؟

4-   مواد را چه اندازه مي توان ريز كرد ؟

5-   آيا مي توانيد براي ذره هاي ريز نامي پيشنهاد كنيد ( ايجاد فضاي طنز )

 

ـ رئوس مطالب :

نوشتن سوال اصلي درس روي تخته سياه

مواد از چه ساخته شده اند ؟

چون درس به روش حل مسئله  تدريس مي شود در اين درس نوشتن رئوس درس باعث لو رفتن مسئله شده بنابراين رئوس به صورت غير مستقيم به اين ترتيب نوشته مي شود :

v    ذره هاي تشكيل دهنده مواد

v   ويژگي هاي اين ذرات

 

ـ معرفي درس جديد و ايجاد انگيزه :

روش حل مسئله توام با پرسش هاي سقراطي روش اكتشافي را به وجود مي آورد .

ايجاد انگيزه در مرحله مرحله اين روش به صورت تشويق هاي دروني در پي اكتشاف مطالب در دانش آموز به وجود مي آيد .

بهترين عامل ايجاد انگيزه براي شروع ايجاد يك مشكل و يك مسئله است :

يك قاشق شكر را درون يك بشقاب مي ريزيم از هر گروه مي خواهيم يك نفر بيايد يكدانه شكر بردارد و به گروه خود برده بين اعضاي گروه تقسيم كند .

 

ب ـ فعاليت هاي ضمن تدريس :

دانش آموزان مشغول فعاليت مي شوند تلاش براي شكستن بلور شكر و تقسيم بين اعضاء .
معلم بين گروه ها حركت مي كند و سعي مي كند تماس فيزيكي با آنها داشته باشد فعاليت ها را زير نظر مي گيرد .

زمان تمام مي شود . نتيجه سوال مي شود ؟

از دانش آموزان مي خواهيم به دقت به ذره ها دقت كنند .

حال مي خواهيم كه شكل يك بلور شكر با همان اندازه واقعي آن را بكشند بعد از آنها مي خواهيم آن ذره را بكشند . بعد مي خواهيم تصور كنند كه اگر اين ذره را به هزار قسمت تقسيم كنند چه خواهد شد . اندازه ذره ها را مي توانند تصور كنند .

سپس بيان مي كنيم كه هر ذره غبار يا گچ يا شكر خود از هزاران ذره كوچكتر تشكيل شده كه مولكول ناميده مي شود .

مفهوم 1 را پاي تخته مي نويسيم :

ماده از ذرات ريزي به نام مولكول درست شده است .

از بچه ها مي پرسيم اگر همه مواد از مولكول درست شده اند چرا همه يكسان نيستند ؟

سپس مفهوم 2 را مي نويسيم :

در اين مرحله در ظرف عطري را باز مي گذاريم و كمي مكث مي كنيم تا دانش آموزان توجه كنند كه بويي حس مي شود . از بچه ها مي پرسيم چه بويي مي آيد تقريباً نفرات جلويي زودتر جواب مي دهند . علت را مي پرسيم ، چگونه بوي عطر وارد مشام شما شده ؟

نتيجه گيري مي شود و مفهوم 3 پاي تخته نوشته مي شود .

در مرحله بعد از آن قوطي را انتخاب كرديم كه داراي سه سوراخ است . به هر گروهي يك قوطي مي دهيم و مقداري آب . اگر آب داخل قوطي بريزيم چه مي شود ؟

از سه مجرا بيرون مي آيد . چه كار كنيم كه سه مجرا تبديل به يك مجرا شود ؟

گام دوم : فرضيه سازي

بچه ها راه كار ارائه مي دهند ـ آزمايش مي شود ـ فرضيه ها رد يا قبول مي شود ( گام سوم )
نتيجه كار : با حركت انگشتان دست سه مجرا را به شيوه ماهرانه اي تبديل به يك جريان مي كنيم . چرا چنين شد ؟

( گام چهارم ) : دانش آموزان نتيجه گيري مي كنند كه بين مولكول هاي ماده ( آب ) كشش و ربايش وجود دارد .

مفهوم 4 را پاي تخته مي نويسيم :

بين مولكول هاي مواد كشش و ربايش است .

ارزشيابي تكويني : سوال هايي كه پرسيده شد خود ارزشيابي تكويني در حين درس مي باشد .
خواندن كتاب : مطالب كتاب روخواني مي شود اگر نكته اي بود توضيح مي دهيم .

 

ج ـ فعاليت هاي پس از تدريس :

1- جمع بندي : در مرحله جمع بندي قطعه از فيلم كه در رابطه با درس بود نمايش داده مي شود ( در فيلم مطالب جمع بندي شده )

2- ارزشيابي پاياني :

از گروه اول مي خواهيم تعريف مولكول را روي كارتي كه به آنها داديم بنويسند .

از گروه دوم مي خواهيم بدون استفاده از چسب ورق كاغذ را روي پنجره كلاس بچسبانند . فقط آب و كاغذ در اختيار دارند و علت را روي كارت خود بنويسند .

از گروه سوم مي خواهيم بنويسند چرا دو قطعه شيشه را اگر به هم بچسبانيم در حالت عادي از هم جدا مي شود ولي اگر خيس كنيم و بچسبانيم از هم جدا نمي شود ؟

از گروه چهارم مي خواهيم روي كارت خود يادداشت كنند

چرا وقتي از مدرسه به خانه مي رويم اگر مادر غذايي مثل قورمه سبزي پخته باشد بوي آن را در بيرون حس مي كنيم با اينكه ( در بسته است ) .

براي صرفه جويي در وقت سوال ها در ابتدا روي كارت ها نوشته شده و گروه چهار پس از خواندن سوال فعاليت مربوطه را انجام داده و مي نويسند زمان محدود است .

گروه هاي برگزيده تشويق مي شوند .

در انتها تمام بچه ها به علت فعاليت هايي كه انجام داده اند خود را تشويق مي كنند .

گام پنجم : تكاليف

از دانش آموزان مي خواهيم :

1-   فعاليت صفحه بعد را در منزل انجام دهند و مراحل كار خود را در دفتر ثبت كنند و جلسه آينده به كلاس بياورند

2-  يك نمونه از نقش كشش و ربايش بين مولكول ها و جنبش و حركت بين مولكولي را در زندگي خود پيدا كرده و ثبت كنند ( تحقيق كنند )

 

در پايان :

الهي چنان كن سر انجام كار            تو خشنود گردي و ما رستگار

طیبه غفوری-جشنواره الگوهای تدریس

نمونه تکالیف آدینه

 

1- تاکنون ، چند نوع اتم شناخته شده است ؟
الف ـ    99                   ب ـ   104              

       ج ـ 109                  د ـ 119

2ـ كدام گروه از موادّ زیر ، همگی عنصر هستند ؟
الف ـ طلا ، آب ، آهن           ب ـ آهن ، اكسیژن ، نمك
ج ـ آهن ، هیدروژن ، طلا     د ـ آب ، آهن ، اكسیژن

3- در تغییر قطر لایه های رسوبی کدام عامل

می تواند نقش داشته باشد ؟

الف ـ تغییر شدید آب و هوا □            ب ـ فرسایش □

ج ـ فشار لایه های بالایی بر لایه های پایینی □        

     د ـ تمام موارد □

4- کدام یک خاصیت میکروب کشی دارد ؟

الف ـ مخاط بینی □     ب ـ بزاق دهان □      

ج ـ شیره معده □        د ـ تمام موارد □

5- شباهت کوره آفتابی و ذره بین چیست ؟ -

الف ـ هر دو عدسی دارند □     

ب ـ هر دو نور را در یک نقطه جمع می کنند □

4/0

ج ـ هر دو نور را از خود عبور می دهند □       

  د ـ مورد الف و ب □

6-- مقدار نگهداری آب در کدام خاک بیشتر است ؟

 الف ـ رس □   ب ـ گیاخاک □

ج ـ ماسه □د ـ خاک کنار جاده □

1-کتاب داستانی 280 صفحه دارد

پروشاد %20 آن رامطالعه کرده

الف- پروشاد چند صفحه مطالعه کرده؟

 

ب- چند صفحه باقی مانده ؟

2-قد محیا یک متر و29/ 0مترمژده 11/0 از

محیا بلند تر باشد

قد مژده چند سانتی متر می باشد؟

 

 2-پل میدان هفت تیر 530 روز دیگر افتتاح می شود .

یعنی چند ماه وچند روز؟

 

یعنی چند سال وچند ماه وچند روز؟

 

3-مساحت شکل را به      12 /0

 دست  آورید؟                  

1- شعر زیر دو بیت از شعر نکوهش بی جا سروده پروین اعتصامی

می باشد .

آیا می توانی دو بیت دیگر آن را بنویسید.

سیر یک روز طعنه زد به پیاز              که تو مسکین چه قدر بد بویی

گفت ،از عیب خویش بی خبری     زان ره از خلق، عیب می جویی

....................................              .......................................

......................................            ........................................

در این شعر شاعر ما را از انجام کدام کار ناپسند منع می کند .

 .................

2-   در شکل مقابل نقشه استان البرز کشیده شده است                    

1)مرکز استان البرز را با رنگ قرمز نشان دهید                                      .

2)نام شهر ستان های استان البرز را بنویسید.

-

3 –تصویر مقابل نمایی از مدرسه دارالفنون می باشد

در مورد آن یک بند بنویسید

                    ...........................................

                   .............................................

                         .........................................

                 

4- علت های شکست ایران در جنگ با روسیه

را بنویسید.       

5-حضرت محمد (ص)نسبت حضرت علی به

خودش را مثل نسبت .........................می داند.

6-چهار عامل مشترک بین مسلمانان جهان را بنویسید.

.................................................................

 7- درمورد شکل دو جمله ادبی بنویسید 

...............................................

......................................................

جدول برنامه درسی دانش آموزان پایه ششم

ردیف	مواد درسی	ساعت در هفته
1	قرآن	3
2	تعلیمات دینی و اخلاق	2
3	زبان و ادبیات فارسی	5
4	مطالعات اجتماعی و آداب زندگی	3
5	ریاضیات	4
6	علوم تجربی	2
7	هنر	2
8	سلامت و تربیت بدنی	2
9	تفکر و پژوهش	1
10	کار و فناوری	1
جمع		25

جدول برنامه درسی دانش آموزان پایه ششم

آموزش عدد برای دانش آموزان ابتدایی

. آموزش عدد

عدد يك كلمه قرآني است. از آيه كل شيء احصيناه عدداً برمي‌آيد كه معناي آن بر پاية معني احصاء و شمارش بنا مي‌شود. اما هم از اين آيه و هم از معناي شمارش در رياضيات عالي برمي‌آيد كه معناي عدد به معناي بسيار تعميم يافته‌تر از آن‌چه در اين پايه مورد نظر است تعميم مي‌يابد. لذا لازم است مفهوم عدد چنان در برابر دانش‌آموزان مطرح شود كه مقدمه را براي آموزش تعميم‌هاي آن فراهم نمايد. براي مثال عدد به عنوان كارديناليستي مقدمه مناسبي براي معرفي اعداد حقيقي نيست و عدد به عنوان طول پيشينه مناسبي براي معرفي اعداد مختلط در دانشگاه نيست اما عدد به عنوان جواب معادله پيشنيه مناسبي براي معرفي اعداد مختلط فراهم مي‌كند. لذا بايد گذر از كارديناليستي به طول و گذر طول به جواب يك معادله جبري به طور طبيعي اتفاق بيافتد تا ذهن دانش‌آموزان براي تعميم‌هاي عدد كه در آينده با آن موااجه مي‌شود آماده گردد.

1/2. عدد و دانش‌آموزان كلامي

عدد به عنوان كارديناليستي و عدد به عنوان ناوردا مفهومي متناسب با سبك يادگيري دانش‌آموزان كلامي است. نزد دانش‌آموزاني با اين سبك يادگيري اعداد نمادهايي هستند كه مفاهيمي پشت صحنه را خلاصه و كدگذاري مي‌كنند. ساختار محاسباتي اعداد نيز از همين مفاهيم كارديناليستي عدد استخراج مي‌شود تا بعد به اعداد گويا تعميم پيدا كند. همچنين است مفاهيم ضرب و تقسيم كه از كارديناليستي مجموعه‌ها استخراج مي‌شوند. دانش‌آموزان كلامي با مفهوم عدد به عنوان طول به صورت استدلالي و با كمك مفهوم »بين» ارتباط برقرار مي‌كنند وبا مفهوم عدد به عنوان جواب معادله به خوبي ارتباط برقرار مي‌كنند. چرا كه زبان معادله خود يك زبان نمادين براي معرفي اعداد است كه با سبك يادگيري كلامي و نمادين دانش‌آموزان هماهنگ است. در صورتي كه عدد به عنوان طول يك مفهوم تصويري است و بايد به صورت كلامي به طور غير مستقيم درك شود. هر چند سبك شناخت دانش‌اموزان طيفي بين سه سبك يادگيري ياده شده است و ممكن است براي يك دانش‌آموز كلامي عدد به عنوان طولي نيز به طور مستقيم درك شود.

2/2. عدد و دانش‌آموزان تصويري

عدد به عنوان طول مفهومي متناسب با سبك يادگيري دانش‌آموزان تصويري است. لذا بر خلاف دانش‌آموزان كلامي، اين دانش‌آموزان عدد به عنوان طول را مبنا براي يادگيري ساير مفاهيم عدد قرار مي‌دهند. درك محور اعداد در بين دانش‌آموزان تصويري بسيار اهميت دارد. اين دانش‌آموزان مسئله‌ها را با محور بهتر حل مي‌كنند تا اين‌كه مثلاً از اشياء ملموس استفاده كنند. حركت از اعداد طبيعي به اعداد گويا و حركت از اعداد گويا به اعداد حقيقي روي محور به سهولت انجام مي‌پذيرد. در صورتي كه براي دانش‌آموزان كلامي اين حركت‌ها بايد به صورت منطقي و ذهني صورت بگيرد. مثلاً اعداد حقيقي به عنوان حد دنباله‌اي از اعداد گويا درك مي‌شوند تا به عنوان نقطه اي از محور اعداد.درك اعداد منفي براي دانش آموزان تصويري به كمك محور راحتتر است اما براي دانش‌آموزان كلامي بايد به صورت منطقي و استدلالي صورت بگيرد. درك اعداد منفي براي دانش‌آموزان دست‌ورز بسيار مشكل‌تر از دو سبك يادگيري است. چرا كه ايشان با دست‌ورزي و ساختن مفاهيم رياضي را ياد ني‌گيرند كه براي اعداد منفي ممكن نيست.

3/2. عدد و دانش‌آموزان دست‌ورز

نزد دانش‌آموزان دست‌ورز عدد به عنوان كارديناليستي و عدد به عنوان طول هر دو مبناي يادگيري مفهوم عدد قرار مي‌گيرد به شرط آن‌كه آموزش با اشياء ملموس و همراه با دست‌ورزي صورت گيرد. چينه‌ها اين فرصت را پديد مي‌آورند كه همه دانش‌آموزان دست‌ورز با مفهوم طول و هم با مفهوم كارديناليستي در كنار هم دست‌ورزي كنند و اين فرصتي است كه براي دانش‌آموزان كلامي يا دانش‌آموزان تصويري فراهم نيست. از طرف ديگر درك مفهوم عدد به عنوان ناوردا و عدد به عنوان جواب معادله براي دانش‌آموزان دست‌ورز مشكل‌تر است. هر چند همان‌طور كه ذكر شد دانش‌آموزان طيفي بين سبك‌هاي مختلف يادگيري هستند و نمي‌توان فرض كرد دانش‌آموز كاملاً فاقد زيرساخت‌هاي يك سبك خاص يادگيري مي‌باشد. حركت از ملموس به مجرد براي دانش‌آموزان دست‌ورز با حركت از تصوير به مجرد براي  دانش‌آموزان تصويري و با حركت از كلام به مجرد براي دانش‌آموزان كلامي جايگزين مي‌شود. بنابراين اصل حركت از ملموس به مجرد به همة سبك‌هاي يادگيري اختصاص ندارد.

4/2. عدد و انسان‌شناسي

سؤال اين كه خاستگاه عدد در ساختار شناختي انسان كجاست. نزد فيلسوفان كلامي عدد يك مفهوم ذهني است كه ساخته ذهن بشر است و پس از ارتباط با ملموس و تجربه اين مفهوم تجريد مي شود. اما نزد فيلسوفان تصويري عدد يك ساختار رياضي است كه توسط عقل ساختار ساز و ساختارشناس تجربه مي‌گردد. بعد به نوبه خود در ذهن و فكر نيز تجلي مي‌كند كه در لاية تجريد نفس قرار دارد نه در لاية تجريد عقل. نزد فيلسوفان دست‌ورز يا همان مخترعين كاربرد عدد است كه اهميت دارد. لذا عدد همان چيزي است كه براي اندازه‌گيري به كار مي‌رود و تا جايي كه مفهوم اندازه‌گيري تعميم پيدا كند مفهوم عدد نيز مي‌تواند تعميم پيدا كند. اين سؤال افلاطون پاسخ نداده باقي مي‌ماند كه آيا عدد تجلي حقيقتي بالاتر است كه در ساختارشناختي انسان تجلي پيدا كرده است و يا ساخته خود بشر است؟ كانت و ساير فيلسوفان غربي كه زير ساية او قرار دارند عدد را مفهومي پيشيني و ساخته ذهن بشر مي‌دانند. اما افلاطون عقيدة حكما را دارد كه عدد تجلي حقيقتي برتر است كه از پيش توسط خداوند خلق شده و بعد به انسان آموزش داده شده است.

دکتر عالمیان مولف کتاب ریاضی اول دبستان

شعرهای کودکان(به مناسبت عید نوروز)

 لحظه ی تحویل سال      

 

لحظه ی تحویل سال                                   باد عطر دوستی آورده بود

شاپرک خوشحال بود                                چون لباس تازه بر تن کرده بود

××××

لابه لای غنچه ها                                     شاپرک بالا وپایین می پرید

می شد از لب های او                              « غنچه جان عیدت مبارک »را شنید

××××

عکس بال شاپرک                                     بارها افتاد توی جویبار

حرف هایی تازه داشت                                 او برای دوست خویش بهار

××××

گاه روی برگ بید                             چند خط شعر بهاری می نوشت

با مدادی سبز سبز                              اسم خود را یادگاری می نوشت

حمید هنرجو

  

 

شعر کودکانه 2(به مناسبت عید نوروز)

بهار تازه

پرستو صبح چشمش را که وا کرد                                               میان باغ غوغایی به پا کرد

پر از گل دید وقتی شاخه ها را                                         نمی دانی که از شادی چه ها کرد

جوان شد روحش از عطر جوانه                                                 برای چشمه وباران دعا کرد

هم آواز قناری ها غزل خواند                                                      تمام شاپرک ها را صدا کرد

چو بوی یاس در هر کوچه پیچید                                           خودش را در دل هر غنچه جا کرد

زمانی سر به باغ سروها زد                                                  زمانی رو به دشت لاله ها کرد

به همراه نسیم از راه آمد بهار تازه را تقدیم ما کرد

بابک نیک طلب

ويژگي‎هاي افراد خلاق

ويژگي‎هاي افراد خلاق

۱ ـ افراد خلاق افرادي هستند باهوش بالاتر از متوسط

۲ ـ افراد خلاق علاقمند به نوآوري، پيچيدگي و اتخاذ تصميم مستقل هستند.

۳ـ براي افراد خلاق پديده‎ها و اشياء پيچيده به اشياء و پديده‎هاي ساده ارجحيت دارد.

۴ ـ افراد خلاق مايل‎اند خود تصميمي مستقل اتخاذ كرده از پيروي و اطاعت از ديگران تا حدي دوري مي‎كنند.

۵ـ افراد خلاق مي‎توانند ميان جنبه‎هاي مختلف پديده‎ها وحدت ايجاد كنند.

۶ـ ميان افكار مختلف و جنبه‎هاي كلامي و غيركلامي و نيز جنبه‎هاي عيني و ذهني ارتباط و هماهنگي برقرار كنند.

۷ـ افراد خلاق مي‎توانند از يك پديده جزئي يك قاعده استخراج كرده از يك قاعده يك راه حل جزئي و عيني استنتاج كنند.

۸ـ افراد خلاق مي‎توانند ميان تفكر منطقي و تفكر غيرمنطقي يا پديده‎هاي خيالي و پديده‎هاي عيني نيز هماهنگي ايجاد كنند.

،۹ -افراد خلاق با انگيزه هاي دروني بيشتر سروكاردارند تا با محركهاي بيروني مثل شهرت، پول -و مقام و تحسين

نمونه سوال آیین نگارش پایه پنجم

 

 

نام خانوادگی:                                   آزمون:نگارش

1.مترادف کلمه ی مشهور کدام است؟5/0

الف:نامی             ب:معروف                    ج:نامدار                   د:تمام موارد          

2.کدام کلمه صفت می باشد؟5/0

الف: بینا                   ب: می بیند              ج: ببین                   د: دیده اند   

3.مخالف کلمه ی ((خطر ناک)) کدام است؟5/0

الف: نا امن              ب: خطر                ج:امن                  د: وحشتناک

4.در کدام گزینه کلمه ها با هم مترادف اند؟5/0

الف: پسندیده،نکوهیده            ب: نا پسند،نکوهیده        

  ج: جهل،دانایی               د:شجاع،ترسو

5.کلمه ی مناسب را انتخاب کرده و در جای خالی قرار دهید. (2 نمره)

الف:درخت سپیدار از درخت گیلاس.............. است.(بلند تر ، بلندترین)

ب:امروز.............. روز در ماه آبان بود.(سرد تر ، سردترین)

ج:شجاع کسی است که در موقع خطر دست و پای خود را ........... .(گم نکند ، گم نکنند)

 د:در لغت نامه کلمه ها بر ...............حروف الفبا تنظیم شده است.(اثاث،اساس)

6.مترادف کلمه های زیر را بنویسید؟ (2 نمره)

عنایت.......  ازدحام.............  ثروتمند...............  با عجله................

7.دو کلمه ی زیر را در یک جمله به کار ببرید. (1 نمره)

تحمل ، موفقیت  : ................................................................................ .

8.برای کلمه ی زیر یک صفت نوشته سپس آن را در یک جمله به کارببرید. (1 نمره)

آسمان............. : ........................................................................ .

9.به هر کلمه پسوند مناسب اضافه کنید. (1نمره)

امید .......        کوه ...........        دست ..............        پیام .............

 

 

10. کلمه ی ((کتاب)) را در دو جمله به گونه ای به کار گیرید ، که در جمله ی اول در

قسمت ((نهاد)) و در

 جمله ی دوم ((گزاره)) قرار گیرد. (2 نمره)

11. در مورد تصویر زیر یک بند بنویسید. (حد اقل 4 مورد) (2 نمره)

  .................................................................................

       12. یک روز بارانی را توصیف کنید؟ (7 نمره)                                                      

شما کدام را برای تدریس ترجیح می دهید چرا ؟(کتاب بخوانیم پایه چهارم)

 

چه آموزش می دهیم ؟ جای چه چیز خالیست؟

دو کاج (نسخه اول)        ‌(نسخه ای که در کتاب آمده)

در کنار خطوط سیم پیام
خارج از ده، دو کاج، روییدند
سالیان دراز، رهگذران
آن دو را چون دو دوست، می‌دیدند
روزی از روزهای پاییزی
زیر رگبار و تازیانه باد
یکی از کاج‌ها به خود لرزید
خم شد و روی دیگری افتاد
گفت ای آشنا ببخش مرا
خوب در حال من تامل کن
ریشه‌هایم ز خاک بیرون است
چند روزی مرا تحمل کن
کاج همسایه گفت با تندی
مردم آزار، از تو بیزارم
دور شو، دست از سرم بردار
من کجا طاقت تو را دارم؟
بینوا را سپس تکانی داد
یار بی‌رحم و بی‌محبت او
سیم‌ها پاره گشت و کاج افتاد
بر زمین نقش بست قامت او
مرکز ارتباط، دید آن روز
انتقال پیام، ممکن نیست
گشت عازم، گروه پی‌جویی
تا ببیند که عیب کار از چیست
سیمبانان پس از مرمت سیم
راه تکرار بر خطر بستند
یعنی آن کاج سنگ دل را نیز
با تبر، تکه تکه، بشکستند

 ***********************************************************************************

دو کاج (نسخه دوم)‌

در کنار خطوط سیم پیام
خارج از ده دو کاج روییدند
سالیان دراز رهگذران
آن دو را چون دو دوست می‌دیدند
روزی از روزهای پاییزی
زیر رگبار و تازیانه باد
یکی از کاج‌ها به خود لرزید
خم شد و روی دیگری افتاد
گفت ای آشنا ببخش مرا
خوب در حال من تأمل کن
ریشه‌هایم ز خاک بیرون است
چند روزی مرا تحمل کن
کاج همسایه گفت با نرمی
دوستی را نمی‌برم از یاد
شاید این اتفاق هم روزی
ناگهان از برای من افتاد
مهربانی به گوش باد رسید
باد آرام شد، ملایم شد
کاج آسیب دیده ما هم
کم کمک پا گرفت و سالم شد
میوه کاج‌ها فرو می‌ریخت
دانه‌ها ریشه می‌زدند آسان
ابر باران رساند و چندی بعد
ده ما نام یافت کاجستان

(محمدجواد محبت)

عوامل موثر در یادگیری درس املا

در ياد گيري املا يك كلمه سه عامل موثرمي باشد :

الف- شنيدن ب- ديدن وتجسم ذهني كلمه ج- نوشتن كلمه

باتوجه به اين سه عامل زماني دانش آموز كلمه را به درستي خواهد نوشت كه آن كلمه را خوب بشنود , بتواند

در ذ هن خود آن را تجسم كند و در نهايت كلمه را بنويسد (حركتي)

در زير توالي آن توضيح داده مي شود:

الف – شنيدن كلمه تشخيص دقيق كلمه تدراك كلمه

ب- تشخيص كلمه يادآوري و مجسم ساختن تصاوير بازشناسي كلمه صحيح در ذهن

ج- نوشتن درست كلمه نوشتن صحيح حروف سازنده كلمه بازنويسي كلمه و توالي مناسب آنها

بطور خلاصه مدل نگارش كلمات دراملا عبارت از:

ادراك كلمه باز شناسي كلمه باز نويسي كلمه

هر يك از اين توالي در مدل، مربوط به يك يا چند فرآيند ذهني است،

ادراك كلمه مربوط به حافظه شنيداري و تميز شنيداري است . بازشناسي كلمه مربوط

به حافظة ديداري وتوالي ديداري است. و باز نويسي كلمه مربوط به حافظه حركتي

است. باتوجه به مطالب ارائه شده مدل آموزشي املا به شرح زير ارائه معرفي مي گردد:

بر اساس مدل ارائه شده كليه برنامه هاي آموزشي املا بايستي به سه ركن آن يعني ادراك , بازشناسي و بازنويسي توجه كنند .

بررسي نقادانه برنامة درسي املا در دورة ابتدايي مؤيد اين نكته است كه برنامه هاي   درسي تنها برباز نويسي محدود بوده و دو بعد ديگر چندان مورد توجه نيست لذا برنامه هاي درسي  املا از وجه آموزشي به وجه آزموني تبديل شده است .

اهداف درس املا در دوره ي ابتدايي :

1- آموزش نوشتن كلماتي كه مورد احتياج دانش آمو.ز است

2- ارزشيابي از آموخته هاي دانش آموزان

3- افزايش خزانه لغات دانش آموزان

4- آموزش شيوه نگارش حروف وكلمات

اصول رويكرد آموزشي برنامه درسي رياضي دورة ابتدايي

اصول رويكرد آموزشي برنامه درسي رياضي دورة ابتدايي

1- توجه به تواناييهاي عقلاني در كودك (به عنوان پايه‌هاي ساخت شناختي)

2- توجه به تفاوت‌هاي فردي در ابعاد جسمي، ذهني و رواني (به منظور ارتباط تجربه و عمل با سطح تجرد)

3- برقراري ارتباط بين رياضي و دنياي واقعي فراگيران (ايجاد انگيزه دروني)

4- فعال نمودن دانش‌آموزان در جريان ياددهي ـ يادگيري از طريق حدسيه‌سازي

5- ايجاد موقعيت‌هاي چالش برانگيز و هدايت دانش‌آموزان به يادگيري از طريق خوب ديدن، خوب شنيدن و گفتن

6- ايجاد شرايط مناسب به منظور بحث و بررسي و استدلال در رد يا تأييد نظرات خود و ديگران

7- پرورش مهارت‌ها ارزش‌گذاري رخدادهاي آموزشي در كلاس درس و بيان آن به زبان رياضي

8- فرصت مسئله‌سازي در بافت واقعي يا تخيلي به منظور تعميم يافته‌ها به موقعيت‌هاي جديد

 

پیش از اینها فکر می کردم خدا.....

 

پیش از اینها فکر میکردم خدا

خانه ای دارد کنار ابر ها

مثل قصر پادشاه قصه ها

خشتی از الماس خشتی از طلا

پایه های برجش از عاج و بلور

بر سر تختی نشسته با غرور

ماه برق کوچکی از از تاج او

هر ستاره پولکی از تاج او

اطلس پیراهن او آسمان

نقش روی دامن او کهکشان

رعد و برق شب طنین خنده اش

سیل و طوفان نعره ی توفنده اش

دکمه ی پیراهن او آفتاب

برق تیر و خنجر او ماهتاب

هیچ کس از جای او آگاه نیست

هیچ کس را در حضورش راه نیست

پیش از اینها خاطرم دلگیر بود

از خدا در ذهنم این تصویربود

آن خدا بی رحم بود و خشمگین

خانه اش در آسمان دور از زمین

بود ،اما میان ما نبود

مهربان و ساده و زیبا نبود

در دل او دوستی جایی نداشت

مهربانی هیچ معنایی نداشت

... هر چه میپرسیدم از خود از خدا

از زمین از اسمان از ابر ها

زود می گفتند این کار خداست

پرس و جو از کار او کاری خطاست

هر چه می پرسی جوابش آتش است

آب اگر خوردی جوابش آتش است

تا ببندی چشم کورت می کند

تا شدی نزدیک دورت میکند

کج گشودی دست ،سنگت می کند

کج نهادی پا ی لنگت می کند

تا خطا کردی عذابت می دهد

در میان آتش آبت می کند

با همین قصه دلم مشغول بود

خوابهایم خواب دیو و غول بود

خواب می دیدم که غرق آتشم

در دهان شعله های سرکشم

در دهان اژدهایی خشمگین

بر سرم باران گرز آتشین

محو می شد نعره هایم بی صدا

در طنین خنده ی خشم خدا ...

نیت من در نماز ودر دعا

ترس بود و وحشت از خشم خدا

هر چه می کردم همه از ترس بود

مثل از بر کردن یک درس بود ..

مثل تمرین حساب و هندسه

مثل تنبیه مدیر مدرسه

تلخ مثل خنده ای بی حوصله

سخت مثل حل صد ها مسئله

مثل تکلیف ریاضی سخت بود

مثل صرف فعل ماضی سخت بود

تا که یک شب دست در دست پدر

راه افتادیم به قصد یک سفر

در میان راه در یک روستا

خانه ای دیدیم خوب و آشنا

زود پرسیدم پدر اینجا کجاست

گفت اینجا خانه ی خوب خداست

گفت اینجا می شود یک لحظه ماند

گوشه ای ختوت نمازی ساده خواند

با وضویی دست ورویی تازه کرد

گفتمش پس آن خدای خشمگین

خانه اش اینجاست ؟اینجا در زمین؟

گفت :آری خانه ی او بی ریاست

فرشهایش از گلیم و بوریاست

مهربان و ساده و بی کینه است

مثل نوری در دل آیینه است

عادت او نیست خشم و دشمنی

نام او نور و نشانش روشنی

خشم نامی از نشانی های اوست

حالتی از مهربانی های اوست

قهر او از آشتی شیرینتر است

مثل قهر مهربان مادر است

دوستی را دوست معنی می دهد

قهر هم با دوست معنی می دهد

هیچ کس با دشمن خود قهر نیست

قهری او هم نشان دوستی ست

تازه فهمیدم خدایم این خداست

این خدای مهربان و آشناست

دوستی از من به من نزدیکتر

از رگ گردن به من نزدیکتر

آن خدای پیش از این را باد برد

نام او راهم دلم از یاد برد

آن خدا مثل خیال و خواب بود

چون حبابی نقش روی آب بود

می توانم بعد از این با این خدا

دوست باشم دوست ،پاک و بی ریا

می توان با این خدا پرواز کرد

سفره ی دل را برایش باز کرد

می توان در بارهی گل حرف زد

صاف و ساده مثل بلبل حرف زد

چکه چکه مثل باران راز گفت

با دو قطره صد هزاران راز گفت

می توان با او صمیمی حرف زد

مثل یاران قدیمی حرف زد

می توان تصنیفی از پرواز خواند

با الفبای سکوت آواز خواند

می توان مثل علف ها حرف زد

با زبانی بی الفبا حرف زد

می توان در باره ی هر چیز گفت

می توان شعری خیال انگیز گفت

مثل این شعر روان و آشنا

تازه فهمیدم خدایم این خداست

این خدای مهربان و آشناست

دوستی از من به من نزدیک تر

از رگ گردن به من نزدیک تر

قیصر امین پور

سبک های یاد گیری از نظر رفتار گرایان(اساس کتاب ریاضی تازه تالیف اول دبستان)

سبک های یاد گیری از نظر رفتار گرایان

. مجاري شناخت حسي دانش‌آموزان به پنج حس محدود مي‌شود كه از ميان آن‌ها حس بينايي، حس شنوايي و حس لامسه در ارتباط با جهان خارج و يادگيري بر ديگر حس‌ها غلبه دارند. حس بينايي مبناي تفكر تصويري و حس شنوايي مبناي تفكر كلامي و حس لامسه مبناي تفكر دست‌ورزي و ساختني را پايه‌ريزي مي‌كنند. اين‌طورنيست كه تفكر كلامي، تصويري و دست‌ورزي ذهن دانش‌آموزان را به طور يكسان درگير كنند. هرچند مهارت‌هاي تفكر دانش‌آموزان طيفي بين اين سه مهارت تفكر است اما معمولاً در اكثر دانش‌آموزان يكي از اين سه سبك يادگيري بر ديگران غلبه دارد. اين سه مهارت تفكر سه سبك يادگيري كلامي، تصويري و دست‌ورزي را به دست مي‌دهند. البته به ندرت ممكن است در دانش‌آموزي دو تا از سبك‌هاي يادگيري و يا حتي هر سه سبك غلبه داشته باشند.

 

ادامه نوشته

آن کس که بداند و.....

 

آن کس که بداند و بداند که بداند اسب شرف از گنبد گردون بجهاند

آن کس که بداند و نداند که بداند بیدار کنیدش که بسی خفته نماند

آن کس که نداند و بداند که نداند لنگان خرک خویش به منزل برساند

آن کس که نداند و نداند که نداند در جهل مرکب ابدالدهر بماند

شاعر: ابن یمین

اهداف ریاضی در سال اول دوره ابتدايي:(کتاب تازه تالیف ریاضی پایه اول دبستان)

سال اول دورة ابتدايي

ويژگي مشترك دانش‌آموزان سال اول ابتدايي عبارتست از:

1-بيشترين يادگيري در اين پايه سني از طريق بازي، اكتشاف و چالش و ايفاي نقش در داستان مي‌باشد.

2-دانش آموزان در اين سن دوست دارند سؤال كنند.

3-دانش آموزان در اين سن علاقه دارند روي مطلبي كه ياد مي‌گيرند كار كنند و مشاهداتشان را توضيح دهند.

اهداف سال اول دوره ابتدايي:

اعداد و عمليات

1-شمارش، نماد عدد و ارزش مكاني

  1-1-بتواند اعداد 1 تا 100 را بشمارد.

  1-2-بتواند اعداد 1تا 99 را به صورت عددي و حرفي بنويسد و بخواند.

    1-2-1-شكل‌هاي مختلف نوشتاري اعداد را بشناسد.

    1-2-2-صفر را بشناسد.

 1-3-بتواند ارزش مكاني اعداد را در رده‌هاي ده تايي و يكي تشخيص دهد.

 

2-اعداد ترتيبي

  2-1-با استفاده از عدد تعداد اعضاي يك مجموعه را مشخص كند.

      2-1-1-تعداد اشيا را در محيط زندگي خود تخمين بزند (مثلاً تعداد بيسكويت‌هاي يك بسته بيسكويت).

      2-1-2-از چوب خط براي نمايش تعداد در يك داستان استفاده كند.

      2-1-3-قادر به ساخت دسته هاي چند تايي باشد.

  2-2-با استفاده از عدد داده شده مجموعه‌اي با تعداد اعضايي كه آن عدد را نمايش مي‌دهد،نشان دهد.

      2-2-1-از نمايش‌هاي متعدد براي بيان يك عدد استفاده كند.

  2-3-بتواند از اعداد ترتيبي نظير اولين، دومين،. . . جهت توصيف شرايط استفاده كند.

  2-4-از اعداد براي توصيف و شمارش و تخمين كميت در زندگي روزمره استفاده كند.

  2-5-بتواند دنباله‌اي از اعداد را كامل كند.

 

3-مقايسه كردن، مرتب كردن

  3-1-بتواند دو مجموعه را با يكديگر مقايسه كند و دركي نسبت به تفاوت تعداد اعضاي مجموعه پيدا كند.

     3-1-1-بتواند با استفاده از تناظر يك به يك اين تفاوت را درك نمايد.

     3-1-2-در مقايسه دو مجموعه از عبارت‌هايي نظير بيشتر از، كمتر از، خيلي بيشتر از، خيلي كمتر از و برابر استفاده كند.

     3-1-3-جوابي براي پرسش چقدر بيشتر از يا چقدر كمتر از پيدا كند.

  3-2-اعداد رامقايسه كند.

     3-2-1-در مقايسه كردن از عباراتي نظير كوچكتر، كوچكترين، بزرگتر، بزرگترين استفاده كند.

     3-2-2-بتواند از نمادهاي رياضي بيشتر است يا كمتر است و يا برابر است با استفاده كند.

  3-3-اعداد را به صورت افزايشي يا كاهشي مرتب كند.

 

4-جمع و تفريق

  4-1-بتواند مفهوم عمل جمع و تفريق را درك نمايد.

     4-1-1-بتواند از راهبرد شمارش براي جمع و تفريق استفاده كند.

     4-1-2-معناي جمع كردن و عمل وارون آن، كم كردن و عمل وارون آن را درك نمايد.

     4-1-3-ارتباط متقابل جمع كردن و تفريق كردن را بفهمد.

  4-2-جمع و تفريق را به صورت كلامي بيان كند و به صورت رياضي بنويسد.

     4-2-1-مسائل مربوط به جمع و تفريق را به صورت كلامي بيان نمايد و سپس به عبارت رياضي تبديل كند و حل نمايد.

     4-2-2-در حل مسائل داستاني بتواند از چوب‌خط،انگشتان دست،ايفاي نقش و... براي نمايش اعداد استفاده كند و رابطه رياضي مربوط به ‌آن را بنويسد.

  4-3-تركيب و تجزيه اعداد را بتواند تا 10 انجام دهد.

     4-3-1-دانش‌آموز به اين درك برسد كه اگر بخواهد از اعداد مختلف به عدد مفروضي برسد چند تا بايد به آن بيافزايد.

  4-4-بتواند جمع و تفريق‌هاي ساده را به طور ذهني انجام دهد.

  4-5-با جمع و تفريق اعداد دو رقمي آشنا شود.

     4-5-1-جمع و تفريق اعداد دو رقمي با يك رقمي كه نياز به انتقال به دهگان يا از دهگان را ندارد، انجام دهد.

     4-5-2-جمع و تفريق با دو رقمي كه رقم يكان هر دو آن‌ها صفر است را انجام دهد.

  4-7- از ماشين‌حساب براي اطمينان از درستي جواب مساله استفاده كند.

  4-8-نسبت به خواص رياضي جمع درك اوليه پيدا كند.

     4-8-2-دركي از صفر به عنوان عضو بي اثر در عمل جمع و تفريق پيدا كند.

     4-8-3-تشخيص دهد كه در تفريق بايد نحوه قرار گرفتن اعداد بزرگتر و كوچكتر را رعايت كند.

  4-9-نمايش جمع و تفريق به صورت ستوني را نيز انجام دهد.

  4-10-جمع و تفريق‌هاي متوالي تا حاصل جمع حداكثر 10را (تا دو مرحله) انجام دهد.

 

 

اندازه‌گيري

1-اندازه‌گيري طول، وزن

1-1-با استفاده از واحدهاي غيراستاندارد، طول،اجسام را اندازه بگيرد و با هم مقايسه كند.

1-1-2-بتواند از تقريب‌هاي ساده جهت مقايسه طول، وزن ، استفاده كند.

1-1-3-از عباراتي نظير بزرگ (تر، ترين)، كوچك (تر، ترين) كوتاه (تر، ترين)، بلند (تر، ترين)، سنگين (تر، ترين) سبك (تر، ترين) استفاده كند.

1-1-4-از اصطلاحاتي نظير در حدود، تقريباً، كمي بيش‌تر استفاده كند.

1-1-5-از عباراتي نظير هم‌اندازه و هم‌وزن براي تخمين اجسام با طول و وزن يكسان استفاده كند.

1-2-به گفته‌هاي شفاهي واكنش نشان بدهد (مثلاً يك مار بلند بكشد، جسم سنگين‌تر را بيابد).

1-3-تخمين‌هايي در مورد خود ارايه دهد (مثلاً فكر كنم دستم به كليد برق برسد، اين جسم برايم سنگين است).

2-زمان

2-1-بتواند زمان طي شده را با يك واحد غيراستاندارد تخمين بزند (مثلاً روز،شب و...)

2-2-زمان را در ساعات رند بخواند (ساعت 12، لازم نيست بداند 20 چه ساعتي است.)

2-5-مفهوم روز، هفته، ماه، فصل و سال را درك كند.

2-5-1-بتواند روزهاي هفته را به ترتيب بگويد.

2-5-3-بتواند اسم فصل‌ها و ترتيب آنهاا را به ترتيب بگويد.

2-6-از اصطلاحات حالا، پس از، روز، شب، نزديك به، تقريباً و در حدود، استفاده كند.

3-7-ترتيب طي شدن زمانها را با توجه به فعاليتهايي كه انجام مي دهد بيان نمايد.

هندسه

1-خط و نقطه

1-1-درك اوليه از مفهوم و انواع خط پيدا كند.

1-3-با رسم خطوط مختلف دو جسم را به هم وصل كند.

1-3-3-بتواند بدون و با استفاده از خط‌كش، خط راست بكشد.

2-شكل‌ها

2-1-اشكال دو بعدي مانند مثلث، مربع، دايره، مستطيل، چند‌ضلعي و ‌دايره را به طور شهودي بشناسد.

2-1-1-بتواند اشكال مثلث،مربع، مستطيل و دايره را نام‌گذاري كند .

2-1-3-با شابلون بتواند بعضي از اشكال هندسي را رسم كند.

2-1-4-بتواند شكل‌هاي مشابه را بر حسب رنگ و شكل طبقه بندي نمايد.

2-1-5-با اشكال دو بعدي، شكل‌هاي جديد در اطرافش بسازد.

2-2-اشكال سه بعدي، مكعب، مكعب مستطيل را به صورت شهودي بشناسد. (نام‌گذاري نيازي نيست)

2-2-1-با اشكال سه بعدي ساختارهاي جديد بسازد.

2-3-تفاوتها و شباهتهاي اشكال هندسي را بيان كند.

3-موقعيت و جهت

3-1-با استفاده از اصطلاحات متداول نظير چپ، راست، بالا، پايين، داخل، بيرون، پشت، جلو، عقب، دور و نزديك، موقعيت‌ها و جهت‌ها را بشناسد.

3-1-1-از عباراتي نظير از چپ به راست، از بالا به پايين، داخل به بيرون براي بيان موقعيت استفاده كند.

3-1-2-مفهوم و واژه‌هاي موقعيت‌ و جهت را در محيط پيراموني بيان كند (مثلاً كتاب روي كيف، دورن قفسه قرار دارد)

3-1-3-با گفتن عباراتي نظير دايره بالاي مثلث يا داخل مربع ، بتواند شكل را ترسيم كند يا موقعيت را تداعي كند.

3-2-رابطة خود با اشياي محيط را درك كند و بيان نمايد (مثلاً من روي صندلي نشسته‌ام)

3-3-جهتي را كه فلش نشان مي دهد ، تشخيص دهد.

4-تقارن

4-1-اشكال متقارن را در محيط بيرون درك نمايد و بشناسد.

4-1-1-شكل متقارن را از غير متقارن تشخيص دهد.

4-1-2-در نقش قالي يا تصاوير معماري اسلامي تقارن‌ها را تشخيص دهد.

4-2-اشكال متقارن را با ابزارهاي شهودي بشناسد.

4-2-1-اشكال متقارن را كامل كند.

4-2-2-شكل‌هاي متقارن را رنگ‌آميزي كند.

جبر

1-الگوهاي هندسي

1-1-الگوهاي هندسي را كامل كند.

1-1-1-بسته به شكل، اندازه و رنگ بتواند الگو را در شكل‌هاي دو بعدي و سه بعدي (بدون دانستن نام اشكال سه بعدي) تشخيص دهد و كامل كند.

1-1-2-بتواند هنگامي كه يك قسمت از اشكال دو بعدي يا سه بعدي داده شده است ، آن‌ها را كامل كند.

1-2-شكل‌هاي هندسي را در يك ماشين (تابع) قرار دهد و خروجي آن را به دست آورد.

2-الگوهاي عددي

2-1-الگوهاي عددي را كشف كند و ادامه دهد.

2-2-با داشتن ورود و خروج عدد الگو را كشف كند و آن را روي اعداد ديگر انجام دهد.

3-تركيب الگوهاي عددي و هندسي را كشف و ادامه دهد.

آمار

1-جمع آوري داده‌ها

1-1-با استفاده از روش‌هاي مناسب تحقيق و سؤال به سمت جمع‌آوري اطلاعات هدايت شود.

1-1-1-سؤالاتي مطرح كند كه جواب آن‌ها بله يا خير است و داده‌ها را جمع كند.

1-1-2-صفاتي نظير رنگ، شكل و اندازه را تعيين كند و داده‌ها را در مورد آن جمع‌آوري كند.

1-1-3-سؤالاتي كه چند جواب دارد را مطرح كند و داده‌ها را جمع كند (مثل بستني مورد علاقة شما چيست؟)

2-مرتب كردن داده‌ها و رسم نمودار

2-1-بتواند داده‌هاي جمع‌آوري شده را دسته‌بندي كند و بشمارد.

2-2-بتواند براي شمارش داده‌ها از چوب خط استفاده كند.

2-3-داده‌ها را در يك جدول گردآوري كند.

2-4-با استفاده از داده‌ها نمودارهاي بلوكي رسم كند.

2-4-1-نمودار را به صورت افقي و عمودي بكشد.

2-4-2-از نمايش‌هاي نمادين (مثل شكل سيب يا خيار) استفاده كند.

بیانات دکتر عالمیان مولف کتاب ریاضی اول ابتدایی -تیر ۹۰